لوگو کلینیک روانپویشی اگاه
  • مشاوره
    • روانشناس طرح حمایت
    • روانپزشک
    • مشاوره فردی
      • روانشناس فردی شیراز
      • مشاوره فردی تهران
      • مشاوره فردی انلاین
    • مشاوره خانواده
      • مشاور خانواده در تهران
      • مشاوره خانواده آنلاین
    • روانشناس کودک
      • روانشناس کودک شیراز
      • روانشناس کودک تهران
      • روانشناس کودک آنلاین
    • روانشناس نوجوان
      • مشاور نوجوان در شیراز
      • روانشناس نوجوان تهران
      • روانشناس نوجوان آنلاین
    • مشاوره زوج درمانی
      • بهترین زوج درمانگر در شیراز
      • زوج درمانگر خوب در تهران
      • مشاوره زوج درمانی آنلاین
      • مشاوره خیانت
    • مشاوره ازدواج
      • مشاوره ازدواج شیراز
      • مشاوره ازدواج تهران
      • مشاوره ازدواج آنلاین
    • مشاوره طلاق
      • مشاوره طلاق تهران
    • مشاوره تحصیلی
      • مشاور تحصیلی آنلاین
      • مشاور تحصیلی تهران
      • مشاور تحصیلی شیراز
    • مشاوره شغلی
      • مشاوره شغلی در تهران
      • مشاوره شغلی در شیراز
      • مشاوره شغلی آنلاین
    • مشاوره افسردگی
    • مشاوره ترک اعتیاد
    • مشاوره وسواس فکری
    • مشاور استرس و اضطراب
  • روانشناس
    • روانشناس شیراز
    • روانشناس تهران
    • تراپیست آنلاین
    • مشاوره روانشناسی ایرانیان خارج از کشور
  • کارگاه روانشناسی
    • کارگاه عمومی روانشناسی
    • دوره تخصصی روانشناسی با مدرک
  • وبلاگ
    • وبلاگ عمومی
    • وبلاگ تخصصی
  • فروشگاه
    • کتاب
    • مقالات تخصصی
      • مقالات تخصصی رایگان
  • درباره ما
  • تماس با ما
بلاگ تخصصی
مشاور طرح حمایت
نوبت مشاوره
  • مشاوره روانشناسی
    • روانپزشک
    • مشاوره فردی
      • روانشناس فردی شیراز
      • مشاوره فردی تهران
      • مشاوره فردی انلاین
    • مشاور کودک
      • روانشناس کودک شیراز
      • روانشناس کودک تهران
      • روانشناس کودک آنلاین
    • مشاور نوجوان
      • مشاور نوجوان در شیراز
      • روانشناس نوجوان تهران
      • روانشناس نوجوان آنلاین
    • مشاوره خانواده
      • مشاور خانواده در تهران
      • مشاوره خانواده آنلاین
    • زوج درمانگر
      • بهترین زوج درمانگر در شیراز
      • زوج درمانگر خوب در تهران
      • مشاوره زوج درمانی آنلاین
      • مشاوره خیانت
    • مشاوره ازدواج
      • مشاوره ازدواج تهران
      • مشاوره ازدواج شیراز
      • مشاوره ازدواج آنلاین
    • مشاوره طلاق
      • مشاوره طلاق تهران
    • مشاوره تحصیلی
      • مشاور تحصیلی شیراز
      • مشاور تحصیلی تهران
      • مشاور تحصیلی آنلاین
    • مشاوره شغلی
      • مشاوره شغلی در تهران
      • مشاوره شغلی در شیراز
      • مشاوره شغلی آنلاین
    • مشاوره افسردگی
    • مشاوره ترک اعتیاد
    • مشاوره وسواس فکری
    • مشاور استرس و اضطراب
  • روانشناسان
    • روانشناس شیراز
    • روانشناس تهران
    • تراپیست آنلاین
    • مشاوره روانشناسی آنلاین خارج از کشور
    • روانشناس طرح حمایت
  • درباره ما
  • تماس با ما
  • وبلاگ
    • وبلاگ عمومی
    • وبلاگ تخصصی
  • آکادمی تخصصی روانشناسی
  • کارگاه‌های آموزشی
    • کارگاه عمومی
    • دوره روانشناسی
  • فروشگاه
    • کتاب
    • مقالات تخصصی
      • مقالات تخصصی رایگان
  • دریافت نوبت مشاوره
  • استعلام مدرک
لوگو کلینیک روانپویشی اگاه
0

محیط کار سمی چیست؟

1405-08-13
تاریخ به‌روز رسانی: 13-08-1405
ارسال شده توسط فاطمه رجب پور
ناظر علمی محتوا: دکتر مهدی رضا سرافراز
تحصیلی، شغلی
محیط کار سمی

خیلی از ما، بخش زیادی از روزمان را در محیط کارمان می‌گذرانیم. پس طبیعی است که کیفیت این محیط،  روابطی که در آن شکل می‌گیرد و احساسی که در طول روز تجربه می‌کنیم،  بر حال و احوالمان اثر بگذارد. اما گاهی محل کار، به‌جای اینکه فضایی برای رشد، همکاری و احساس امنیت باشد، تبدیل می‌شود به محیطی پر از استرس، اضطراب و فرسودگی. شاید هر روز صبح به زور از خواب بیدار شوید و از فکر رفتن به محل کار به زمین و زمان فحش دهید. شاید بارها در طول روز خودتان را زیر سؤال ببرید،  از واکنش مدیر یا همکارتان بترسید یا در آخر روز با احساس خستگی و دلسردی به خانه برگردید. اگر این تجربه‌ها مدام برایتان تکرار می‌شوند، ممکن است با چیزی فراتر از یک روز کاری پراسترس روبه‌رو باشید؛  ممکن است در محیط کاری سمی قرار گرفته باشید.

در این مقاله از بلاگ کلینیک روان‌پویشی آگاه، در مورد محیط کار سمی، نشانه‌ها و تأثیراتش بر سلامت روان صحبت می‌کنیم.

فهرست محتوا:

Toggle
  • تعریف محیط کار سمی
  • همکار سمی کیست؟
    • همکار قلدر
    • همکار کارشکن
    • همکار بی‌مسئولیت
    • همکار شایعه‌پراکن
    • همکار منفعل-تهاجمی
    • همکار همیشه ناراضی
    • همکار خودمحور
    • همکار اهل رقابت
  • نشانه‌های محیط کار سمی چیست؟
  • موبینگ در محیط کار چیست؟
  • محیط کار سمی چه تأثیری بر کارکنان و سازمان دارد؟
  • چگونه یک همکار سمی را از همکار ناسازگار تشخیص دهیم؟
  • چگونه با همکار سمی برخورد کنیم؟
  • چه زمانی باید رفتار همکار سمی را به مدیر یا منابع انسانی گزارش کنیم؟

تعریف محیط کار سمی

براساس تعریف وب‌سایت clevelandclinic، محیط کار سمی به محیطی گفته می‌شود که در آن الگوهای ناسالمی مانند بی‌احترامی، بی‌اعتمادی، پرخاشگری،  منفی‌گرایی،  رقابت ناسالم یا رفتارهای کنترل‌گرانه به‌طور مداوم تکرار می‌شوند. در چنین محیطی، فرد ممکن است به‌جای اینکه احساس امنیت،  احترام و حمایت داشته باشد، دائم احساس تنش، اضطراب، ناامنی یا فرسودگی کند.

تأثیر محیط کار سمی فقط به زمانی که فرد سرکار است محدود نمی‌شود. فرد فشار و تنش محل کارش را همراه خودش به خانه می‌آورد.  مثلاً فرد قبل از رفتن به محل کار دچار دلشوره می‎شود، در طول روز احساس تنش و خستگی دارد، شب‌ها به مسائل کاری فکر می‌کند و خوابش به‌هم می‌ریزد یا کم‌کم انگیزه و انرژیش را برای کار کردن از دست می‌دهد. حتی گاهی این فشار روانی خودش را به شکل واکنش‌های جسمی مانند گرفتگی عضلات، ناراحتی‌های گوارشی یا سردردهای تنشی نشان می‌دهد.

بااین‌حال، هر محیط کار پراسترسی را نمی‌توانیم سمی بدانیم. اختلاف نظر، فشار کاری یا حتی داشتن مدیر سخت‌گیر، به‌تنهایی به معنای وجود محیط کار سمی نیست. چیزی که اهمیت دارد، تداوم و تکرار الگوهای ناسالم، شدت آن‌ها و تأثیری است که بر احساس امنیت، سلامت و کیفیت زندگی فرد می‌گذارند.

به بیان ساده، محیط کار سمی محیطی است که در آن فرد به‌مرور احساس می‌کند برای سالم ماندن، آرام ماندن یا حتی حفظ عزت‌نفسش، باید هزینۀ زیادی بپردازد.

همکار سمی کیست؟

همکار سمی کسی است که این رفتارها شده عادتش: مدام پشت سر بقیه حرف می‌زند،  شایعه می‌سازد، غر می‌زند،  طعنه می‌زند یا یک جوری جوّ محل کار را خراب می‌کند. کنار این آدم بودن، کم‌کم انرژی‌تان را می‌گیرد. محل کارتان به جای اینکه جای راحت و خوبی باشد، می‌شود یک جای پر از استرس و خستگی.

ولی هر همکاری که بداخلاق باشد یا هر اختلافی،  سمی نیست. مهم این است که آن رفتار چقدر تکرار می‌شود و چه تأثیری روی شما و جوّ کارتان می‌گذارد.  در ادامه با انواع همکار سمی آشنا می‌شویم.

همکار قلدر

کسی که با تحقیر،  تهدید،  طعنه یا کوچک کردن دیگران،  می‌خواهد خودش را برتر نشان دهد. این رفتار باعث می‌شود دیگران احساس ناامنی کنند و جرئت نکنند نظر یا ایده‌شان را بگویند.

همکار کارشکن

کسی که آگاهانه یا غیرمستقیم کار دیگران را خراب می‌کند. مثلاً اطلاعات لازم را نمی‌دهد،  اشتباهات دیگران را بزرگ می‌کند،  یا جلوی پیشرفت همکارانش را می‌گیرد.

همکار بی‌مسئولیت

کسی که مسئولیت اشتباهاتش را قبول نمی‌کند و همیشه تقصیر را به گردن دیگران می‌اندازد تا خودش خوب به نظر برسد.

همکار شایعه‌پراکن

کسی که شایعه پخش می‌کند،  پشت سر دیگران حرف می‌زند یا مسائل شخصی را لو می‌دهد.

همکار منفعل-تهاجمی

کسی که ناراحتی یا مخالفتش را مستقیم نمی‌گوید،  اما با کنایه،  سردی،  بی‌توجهی یا انجام ندادن عمدی کارها پیام منفی می‌رساند.

همکار همیشه ناراضی

کسی که مدام از شرایط،  مدیران یا همکاران شکایت می‌کند.

همکار خودمحور

کسی که موفقیت‌ها را فقط به نام خودش می‌زند،  همکاری تیمی را نادیده می‌گیرد و به نیازها یا تلاش دیگران توجهی ندارد.

همکار اهل رقابت

کسی که موفقیت دیگران را تهدید می‌بیند و به جای همکاری، سعی می‌کند دیگران را کنار بزند یا عملکردشان را کم‌اهمیت نشان دهد.

نشانه‌های محیط کار سمی چیست؟

نشانه‌های محیط کار سمی چیست؟

یک رفتار بد یا یک روز سخت، محیط کار را سمی نمی‌کند. محیط کاری سمی یعنی مجموعه‌ای از رفتارها و رابطه‌های ناسالم که کم‌کم عادی می‌شوند. این رفتارها ممکن است از مدیران یا همکاران سر بزند و به سلامت روان کارکنان آسیب بزند.

  • مدیری که به کارکنان احترام نمی‌گذارد

یکی از نشانه‌های محیط کار سمی، مدیری است که کارکنانش را تحقیر می‌کند، جلوی دیگران سرزنش می‌کند یا انتظارات غیرواقع‌بینانه‌ای از آن‌ها دارد. مثلاً ممکن است جلوی مشتری‌ها سر کارکنانش دادوبیداد کند یا با اینکه کارکنانش اضافه‌کاری می‌کنند و تلاش می‌کنند مجموعه رشد کند، باز از آن‌ها هزار عیب و ایراد می‌گیرد.

در چنین شرایطی، فرد ممکن است احساس کند هرچقدر هم تلاش کند، باز هم کافی نیست و فرصتی برای استراحت یا رسیدگی به زندگی شخصی‌اش ندارد.

  • قلدری و زورگویی در محیط کار

بعضی افراد برای اینکه همکارانشان را کنترل کنند یا تحت تأثیر قرار دهند از ترساندن، تهدید، پرخاشگری یا تحقیر استفاده می‌کنند. ممکن است کسی را عمداً از جمعشان کنار بگذارند، جلوی دیگران کوچک کنند یا کاری کنند که فرد به توانایی‌های خودش شک کند.

تکرار این رفتارها می‌تواند باعث شود فرد در محیط کار احساس ناامنی کند و مدام نگران برخورد دیگران باشد.

  • شوخی‌هاو رفتارهای بی‌احترامانه

گاهی بی‌احترامی در محیط کار به شکل شوخی و کنایه اتفاق می‌افتد. شوخی‌های رکیک و توهین‌آمیز، حرف‌های تحقیرکننده، دروغ‌گویی یا بی‌ملاحظگی در برخورد با دیگران، می‌توانند فضای کاری را ناسالم کنند.

شوخی‌ای که برای یک نفر سرگرم‌کننده و جالب به نظر می‌رسد، ممکن است برای دیگری آزاردهنده باشد؛ مخصوصاً وقتی فرد احساس کند نمی‌تواند اعتراض کند یا از ناراحتی‌اش صحبت کند.

  • شایعه‌پراکنی و غیبت در محیط کار

در برخی محیط‌های کاری، افراد به‌جای اینکه مستقیم باهم صحبت کنند، شروع به غیبت و شایعه‌پراکنی می‌کنند. یک موضوع کوچک دهان‌به‌دهان می‌چرخد و از یک کلاغ، چهل کلاغ ساخته می‌شود. همین باعث می‌شود اعتماد بین همکاران کم شود و افراد به‌جای تمرکز بر کارشان، دائم نگران قضاوت یا رفتار دیگران باشند.

  • خشونت در محیط کار

خشونت فیزیکی و پرخاشگری شدید کلامی از جدی‌ترین رفتارهای آسیب‌زا در محیط کار هستند. این رفتارها می‌توانند احساس امنیت فرد را به‌شدت تهدید کنند و با افزایش اضطراب، نارضایتی شغلی و مشکلات سلامت روان همراه باشند.

هیچ‌کس نباید برای حفظ شغلش، خشونت یا تهدید را تحمل کند.

  • پرخاشگری در محیط کار

پرخاشگری همیشه به معنای خشونت فیزیکی و کتکاری نیست. فریاد زدن، توهین کردن، تهدید کردن یا رفتارهایی که عمداً عملکرد و آرامش فرد را مختل می‌کنند، می‌توانند شکل‌هایی از پرخاشگری باشند.

وقتی این رفتارها در محیط کار تکرار می‌شوند، فضای همکاری جای خود را به ترس، تنش و دفاع از خود می‌دهد.

  • وقتی ارتباطات در محیط کار ناسالم می‌شوند

ارتباطات در محیط کار خیلی مهم است. وقتی افراد شفاف و محترمانه با هم حرف می‌زنند، مشکل‌ها راحت‌تر حل می‌شود و همکاری بهتر می‌شود.

اما در محیط کار ناسالم، ارتباطات کم‌کم خراب می‌شود. افراد نمی‌توانند حرف‌شان را بزنند، اطلاعات درست به دیگران نمی‌رسد و به‌جای گفت‌وگوی مستقیم، شایعه و سوءتفاهم پیش می‌آید.

این مشکل در چند رفتار دیده می‌شود: نادیده گرفتن نظر دیگران، بازخورد ندادن، یا ساختن فضایی که کسی جرئت حرف زدن ندارد.

وقتی ارتباط سالم از بین برود، فقط کارها خراب نمی‌شود. اعتماد، امنیت و آرامش کارکنان هم آسیب می‌بیند. آن وقت محیط کار پر از استرس و بی‌اعتمادی می‌شود.

  • کارشکنی و انداختن تقصیر بر گردن دیگران

در محیط کار سالم، هر کس مسئولیت اشتباهش را می‌پذیرد و برای حل مشکل با بقیه همکاری می‌کند. اما در محیط ناسالم، بعضی‌ها به جای حل مشکل، فقط می‌خواهند تقصیر را از خودشان دور کنند و به گردن دیگران بیندازند.

کارشکنی شکل‌های مختلفی دارد: همکاری نکردن، پنهان کردن اطلاعات مهم، سخت کردن کار برای دیگران، یا بی‌اهمیت نشان دادن تلاش همکاران. گاهی هم فرد برای حفظ جایگاهش،  اشتباهش را انکار می‌کند و کاسه‌وکوزه‌ها را سر بقیه می‌شکند.

اگر این رفتارها تکرار شوند، اعتماد در تیم کم می‌شود. آن وقت افراد به جای همکاری و پیشرفت، بیشتر نگران دفاع از خودشان و پیدا کردن مقصر هستند.

در محیط کار سالم، اشتباه فرصتی برای یادگیری و بهتر شدن است، نه وسیله‌ای برای سرزنش دیگران.

  • رقابت ناسالم، حسادت و حذف همکاران

یکی دیگر از نشانه‌های محیط سمی، رقابت و حسادت است. گاهی افراد در یک محیط کاری به هم حسادت می‌کنند. دوست دارند دیگری را به زمین بزنند و جای او را بگیرند. رقابت به خودی خود چیز بدی نیست ولی وقتی شکل زیرآب‌زنی به خود می‌گیرد و باعث حذف و اخراج دیگری می‌شود ناسالم است.

نشانه‌های محیط کار سمی چیست؟

موبینگ در محیط کار چیست؟

براساس وب‌سایت allvoices، موبینگ یعنی وقتی چند همکار دست‌به‌دست هم می‌دهند و یک نفر را مدام طرد، تحقیر یا تخریب می‌کنند. هدفشان معمولاً این است کاری کنند که آن فرد از تیم برود و استعفا بدهد.

این فقط یک دعوا یا اختلاف ساده نیست. یک الگوی تکرارشونده است: از جمع کنارش می‌گذارند، پشت سرش حرف می‌زنند،به نظرش اهمیت نمی‌دهند، اطلاعات را از او پنهان می‌کنند یا کارش را خراب می‌کنند.

فرقش با قلدری این است که در قلدری معمولاً یک نفر آزار می‌دهد، اما در موبینگ چند نفر نقش دارند. گاهی مدیر هم بی‌آنکه مستقیم بگوید، این فضا را تقویت می‌کند.

موبینگ کم‌کم شروع می‌شود. اول شاید یک اختلاف ساده به نظر برسد، اما بعد به یک الگوی ثابت از فشار، حذف و تخریب تبدیل می‌شود.

چند نشانه رایج:

  • حذف فرد از جلسات و تصمیم‌ها
    پخش شایعه و زیر سؤال بردن شخصیت او
    انداختن تقصیر اشتباهات تیم به گردن یک نفر
    کوچک نشان دادن موفقیت‌هایش
    ندادن اطلاعات لازم یا مانع‌تراشی
    انتقاد و تحقیر مداوم در جمع

نتیجه‌اش چیست؟ استرس، کاهش اعتمادبه‌نفس، فرسودگی و میل به ترک کار.

به زبان ساده، موبینگ یعنی یک نفر تنها می‌شود و بقیه او را هدف می‌گیرند.

موبینگ در محیط کار چیست؟

محیط کار سمی چه تأثیری بر کارکنان و سازمان دارد؟

محیط کار سمی فقط همان‌جا را خراب نمی‌کند. می‌تواند روان، جسم، کار و حتی زندگی شخصی و خانوادگی فرد را هم تحت تأثیر بگذارد.

  • تأثیر محیط کار سمی بر سلامت روان

وقتی در محیط کار ترس، بی‌اعتمادی، دعوا یا آزار باشد، روان فرد آسیب می‌بیند. اگر این شرایط طولانی شود، اضطراب زیاد می‌شود، احساس امنیت کم می‌شود، رضایت شغلی پایین می‌آید و فرد احساس می‌کند کاری از دستش برنمی‌آید.

  • تأثیر استرس محیط کار بر سلامت جسم

استرس همیشگی به بدن فشار می‌آورد. ممکن است خواب فرد به‌هم بخورد، همیشه خسته باشد، سردرد بگیرد و خطر بعضی مشکلات جسمی هم بیشتر شود.

  • فرسودگی شغلی و کاهش بهره‌وری

کار کردن در محیط سمی انرژی و انگیزه را می‌گیرد. تمرکز فرد کم می‌شود، کیفیت کارش پایین می‌آید، بی‌حوصله‌ می‌شود و دلش می‌خواهد کارش را ترک کند.

  • تأثیر رفتارهای سمی بر روابط شخصی و زندگی خانوادگی

فشار کار با فرد به خانه هم می‌آید. استرس و خستگی ذهنی باعث می‌شود با خانواده و اطرافیان بد رفتار کند و دق‌ودلی محل کارش را سر آن‌ها خالی کند.

  • هزینه مالی و سازمانی سمیت محیط کار

محیط سمی فقط به کارکنان ضرر نمی‌زند؛ برای سازمان هم گران تمام می‌شود. کارکنان بیشتر کار را ترک می‌کنند، بهره‌وری کم می‌شود، غیبت زیاد می‌شود و پیدا کردن و نگه داشتن نیروی خوب سخت‌تر می‌شود.

نشانه‌های محیط کار سمی چیست؟

چگونه یک همکار سمی را از همکار ناسازگار تشخیص دهیم؟

همکار ناسازگار ممکن است بداخلاق، بی‌نظم یا سخت‌گیر باشد، اما معمولاً می‌شود با او حرف زد و راهی برای همکاری با او پیدا کرد. اما همکار سمی همیشه یک الگوی تکرارشونده از رفتارهای بد دارد؛ مثل تحقیر، شایعه‌پراکنی، کارشکنی، فریب یا ایجاد بی‌اعتمادی. این رفتارها کم‌کم تیم را خراب می‌کند.

جدول مقایسه همکار ناسازگار و همکار سمی

معیار همکار ناسازگار همکار سمی
الگوی رفتاری رفتارهای ناخوشایند یا اختلاف‌نظرهای موردی رفتارهای آسیب‌زننده و تکرارشونده
ارتباط در برقراری رابطه با دیگران مشکل دارد ممکن است فریب‌کارانه یا همراه با دروغ رفتار کند
پذیرش بازخورد احتمال دارد اشتباهش را بپذیرد و تغییر کند معمولاً رفتار خود را انکار، توجیه یا تکرار می‌کند
برخورد با دیگران ممکن است فرد سرد و کم‌حوصله باشد ممکن است تحقیر، شایعه‌پراکنی یا بی‌احترامی کند
همکاری تیمی همکاری با او سخت اما ممکن است باعث بی‌اعتمادی، اختلاف و کاهش همکاری می‌شود
تأثیر بر فرد ایجاد ناراحتی، استرس یا خستگی موقت آسیب مداوم به آرامش، اعتمادبه‌نفس و سلامت روان

چگونه با همکار سمی برخورد کنیم؟

کنار آمدن با همکار سمی همیشه راحت نیست؛ مخصوصاً وقتی رفتارش باعث تنش، استرس یا به‌هم‌ریختن روابط کاری می‌شود. در این شرایط هدف این نیست که او را تغییر بدهیم؛ بهتر است روی واکنش خودمان، حفظ آرامش و مرزهایمان تمرکز کنیم.

  • رفتارهای همکار سمی را مستند کنید

اگر رفتار آزاردهنده یا نامناسب همکارتان تکرار می‌شود، نمونه‌های مشخص آن را یادداشت کنید. تاریخ، نوع رفتار و تأثیری که روی کار شما یا تیم گذاشته، می‌تواند برای پیگیری موضوع کمک‌کننده باشد.

  • واکنش احساسی نشان ندهید

ممکن است رفتار همکار سمی شما را عصبانی یا ناراحت کند، اما واکنش تند و شدید معمولاً اوضاع را بدتر می‌کند. فرد سمی ممکن است از هیجان شما برای ادامه درگیری استفاده کند. پس سعی کنید آرام بمانید و نگذارید رفتارش واکنش شما را کنترل کند.

  • از تکنیک مکث و کنترل هیجان استفاده کنید

براساس وب‌سایت mediuml، قبل از جواب دادن به رفتار تحریک‌کننده، کمی صبر کنید تا شدت هیجانتان پایین بیاید. به‌جای واکنش فوری، چند نفس عمیق بکشید و بعد تصمیم بگیرید بهترین پاسخ چیست.

  • با همکار سمی مستقیم و محترمانه صحبت کنید

اگر رفتار همکارتان قابل تحمل نیست و شرایط امن و مناسب است، مسئله را مستقیم مطرح کنید. به‌جای توهین یا تلافی، درباره رفتاری که مشکل ایجاد کرده حرف بزنید و روشن کنید چه رفتاری برای شما قابل قبول نیست.

  • از جملات «من» برایبیان مسئله استفاده کنید

وقتی درمورد مشکل صحبت می‌کنید، به‌جای سرزنش طرف مقابل، روی تجربه و نیاز خودتان تمرکز کنید. مثلاً به‌جای «تو همیشه تو جلسه دعوا راه میندازی»، بگویید: «وقتی صحبتم در جلسه قطع میشه، نمی‌تونم نظرم رو کامل بگم.»

  • درگیر شایعه و تلافی نشوید

اگر همکار سمی‌تان اهل شایعه‌پراکنی است، تو دامش نیوفتید. اطلاعات شخصی یا محرمانه‌ای را که نمی‌خواهید پخش شود، به او نگویید. همینطور جواب دادن به رفتار آزاردهنده با تلافی معمولاً فقط تنش را بیشتر می‌کند.

  • مرزهای حرفه‌ای خود را مشخص کنید

مشخص کنید چه رفتاری را می‌پذیرید و چه رفتاری را نمی‌پذیرید. مثلاً اگر همکارتان بیش از حد درباره مسائل شخصی دیگران سؤال می‌پرسد، اطلاعات شخصی‌تان را به او نگویید. مرزهای روشن کمک می‌کند کنترل بیشتری روی تعاملات کاری‌تان داشته باشید.

  • از مشارکت در گفتگوهای مسموم خودداری کنید

لازم نیست در هر بحث، شایعه یا گفت‌وگوی منفی حاضر باشید. اگر مدام از دیگران بدگویی می‌کنند یا باعث ایجاد تنش می‌شوند، محترمانه از آن‌ها فاصله بگیرید.

چه زمانی باید رفتار همکار سمی را به مدیر یا منابع انسانی گزارش کنیم؟

همه اختلاف‌های کاری نیاز به مدیر یا منابع انسانی ندارند. اگر رفتار همکارتان آزاردهنده است اما می‌شود درباره‌اش حرف زد، اول خودتان محترمانه با او صحبت کنید. اما اگر رفتارش تکرار می‌شود، روی کار و آرامش شما یا تیم اثر می‌گذارد، یا شامل تهدید، آزار و تبعیض است، گزارش دادن به مدیر یا منابع انسانی لازم می‌شود. در موارد جدی، لازم نیست اول خودتان با همکارتان حرف بزنید.

  • چگونه رفتارهای سمی را به مدیر گزارش کنیم؟

به‌جای برچسب‌هایی مثل «سمی» یا «مشکل‌ساز»، دقیقاً رفتارش را توضیح دهید. بگویید چه اتفاقی افتاده، چند بار تکرار شده و چه تأثیری روی کار شما یا تیم داشته است.

مثلاً به‌جای «همکارم همیشه با من بدرفتاری می‌کنه» بگویید: «در چند جلسه اخیر حرفم قطع شده و نتونستم موضوع رو کامل توضیح بدم. این مسئله همکاری ما را سخت کرده.»

  • هنگام گزارش به منابع انسانی چه مدارکی داشته باشیم؟

تاریخ، زمان، شرح کوتاه اتفاق، تأثیرش روی کار و نام شاهدها را یادداشت کنید. اگر ایمیل یا پیام مرتبطی دارید، آن را هم نگه دارید. لازم نیست گزارش طولانی باشد؛ منظم و دقیق بودن مهم‌تر است.

  • چگونه بدون تبدیل شدن به فرد شاکی، مسئله را مطرح کنیم؟

روی رفتار مشخص، زمان وقوع و تأثیرش تمرکز کنید. درباره نیت طرف مقابل قضاوت نکنید و به او برچسب نزنید. اگر شرایط مناسب است، اول خودتان با همکارتان حرف بزنید. اگر جواب نداد، از مدیر یا منابع انسانی کمک بگیرید.

  • چه زمانی تغییر تیم یا ترک سازمان بهترین گزینه است؟

تغییر تیم یا ترک سازمان بهتر است اولین راه‌حلتان نباشد. اول مستقیماً باهاش صحبت کنید، مرز تعیین کنید و از مدیر یا منابع انسانی کمک بگیرید. اگر رفتار آسیب‌زننده‌اش ادامه پیدا کرد و هیچ راهی جواب نداد، تغییر تیم یا محیط کار را با توجه به شرایط شغلی‌تان بررسی کنید. در موارد جدی مثل تهدید یا آزار، می‌توانید مستقیم از مسیرهای رسمی سازمان پیگیری کنید.

چگونه از خودمان در برابر محیط کار سمی محافظت کنیم؟

محیط کار سمی کم‌کم آرامش، تمرکز و رابطه‌های کاری را خراب می‌کند. یکی از راه‌های محافظت از خودمان، حفظ مرزهای سالم و کنترل صمیمیت با همکاران است. لازم نیست برای رابطه خوب، همه جزئیات زندگی شخصی‌مان را تعریف کنیم.

  • اهمیت حفظ حریم شخصی در محیط کار

حریم شخصی یعنی بدانیم چه چیزی را به چه کسی و چقدر بگوییم. بهتر است سفره دلتان را سر کار باز نکنید و هر حرفی را نزنید.

  • چقدر با همکاران صمیمی باشیم؟

صمیمیت به اعتماد و همکاری کمک می‌کند، اما باید مراقب مرز حرفه‌ای هم باشیم. می‌توانیم دوستانه باشیم، بدون اینکه همه مشکلات خانوادگی، عاطفی یا شخصی را بگوییم.

  • چه اطلاعاتی را نباید با همکاران به اشتراک بگذاریم؟

مشکلات عاطفی و خانوادگی، مسائل مالی، اختلاف‌های شخصی، اطلاعات محرمانه کار، یا هر چیزی که بعداً باعث دردسر یا سوءتفاهم می‌شود.

  • چگونه مرز بین روابط دوستانه و حرفه‌ای را حفظ کنیم؟

با احترام و صمیمیت رفتار کنید، اما برای موضوع‌های شخصی مرز داشته باشید. یادتان باشد رابطه دوستانه با دوستی متفاوت است. شما همکار هستید نه دوست و رفیق.

جمع بندی

همکار سمی و محیط کار سمی را همیشه نمی‌شود عوض کرد، اما می‌شود کاری کرد که کمتر به ما آسیب بزند. اول آرام بمانید و از روی عصبانیت واکنش نشان ندهید. بعد مرزهایتان را روشن کنید: چه چیزی را می‌پذیرید و چه اطلاعاتی را به چه کسی می‌گویید. اگر رفتار بد و آزاردهنده‌اش تکرار شد، یادداشتش کنید و در صورت نیاز با خود همکار، مدیر یا منابع انسانی حرف بزنید. در موارد جدی مثل تهدید یا آزار، مستقیم از راه‌های رسمی پیگیری کنید. هدف این نیست که دعوا را ببرید؛ هدف این است که آرامش و کارتان را حفظ کنید. اگر هیچ راهی جواب نداد، عوض کردن تیم یا حتی ترک آن محیط هم تصمیم بدی نیست. البته گاهی این تصمیم به این راحتی‌ها نیست، نیاز است با کسی مشورت کنید. اگر در این مسیر نیاز به کمک داشتید، می‌توانید روی متخصصان کلینیک روان‌پویشی آگاه حساب کنید.

درباره فاطمه رجب پور

من فاطمه رجب پور، دانشجوی ارشد روانشناسی بالینی از دانشگاه آزاد یزد هستم. مقطع کارشناسی را در رشته‌ی روانشناسی دانشگاه یزد گذرانده‌ام. از سال 98 درمان فردی‌ام را با رویکرد CBT آغاز کرده‌ام. در کنار روانشناسی به موسیقی علاقه مند هستم و در حال حاضر مشغول یادگیری ساز ویولن هستم.

نوشته‌های بیشتر از فاطمه رجب پور
قبلی چرا مدام خودمان را با دیگران مقایسه می‌کنیم؟
بعدی چرا بعضی افراد بعد از چند جلسه تراپی را رها می‌کنند؟

1 دیدگاه

اولین کسی باشید که در مورد این مطلب اظهار نظر می کند.

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

متخصصان پیشنهادی
علی نیک سرشت

علی نیک سرشت

حضوری، آنلاین تهران، خارج از کشور
مشاوره شغلی رواندرمانی فردی و بزرگسال
مشاهده پروفایل
سید محمد هاشمی فراشاه

سید محمد هاشمی فراشاه

حضوری، آنلاین تهران، خارج از کشور
مشاوره شغلی رواندرمانی فردی و بزرگسال
مشاهده پروفایل
جستجو در سایت
جستجو برای:
کلینیک روانشناسی آگاه
وقت مشاوره کلینیک آگاه
لیست روانشناسان کلینیک آگاه

بهترین روانشناس تهران | بهترین روانشناس شیراز | تراپیست آنلاین | روانشناس آنلاین خارج از کشور

خدمات روانشناسی کلینیک آگاه

روانشناس کودک  |  مشاوره فردی

مشاوره ازدواج  |  مشاوره طلاق

مشاوره خانواده  |  مشاوره زوج درمانی

روانشناس نوجوان  | مشاوره طلاق

مشاوره جنسی  | مشاوره شغلی

مشاوره تحصیلی  | مشاوره ترک اعتیاد

جدیدترین مقالات روانشناسی
  • چرا بعضی افراد بعد از چند جلسه تراپی را رها می‌کنند؟ 1405-08-13
  • محیط کار سمی چیست؟ 1405-08-13
  • چرا مدام خودمان را با دیگران مقایسه می‌کنیم؟ 1405-08-11
  • چگونه پیشرفت شغلی داشته باشیم؟ 1405-08-11
  • مرزهای رابطه عاطفی و خط قرمزها چگونه باید باشد؟ 1405-08-09
لوگو کلینیک روانشناسی آگاه

مرکز ارائه خدمات روانشناسی آگاه خانواده بزرگی از مراجعین و متخصصین را بنیان نهاده است که ارتباطی صمیمانه و در عین حال حرفه‌ای با یکدیگر دارند.

راه های ارتباطی

  • شیراز، خیابان ملاصدرا، ابتدای کوچه ۱۰
  • تهران، پاسداران، خیابان بوستان دوم، خیابان گیلان غربی، بین فرخی یزدی و داوود اسلامی، نبش موحد2، پلاک 5، واحد 1
  • شیراز: ۰۷۱۳۶۴۷۴۶۶۰
  • ۰۹۰۱۵۴۴۲۷۲۲
  • ۰۹۱۷۲۰۷۱۷۴۹
  • تهران: 02122849351
  • 09307070617
  • clinicagah@gmail.com

مشاور خانواده
مشاور ازدواج
روانشناس کودک
مشاور شغلی
مشاور ترک اعتیاد
مشاور نوجوانان
بهترین روانشناس تهران
بهترین روانشناس شیراز
مشاوره آنلاین

مشاور فردی
مشاوره طلاق
مشاوره افسردگی
مشاور استرس و اضطراب
مشاوره برای وسواس فکری
مشاوره روانشناسی آنلاین خارج از کشور

برای دریافت جدیدترین بلاگ‌های آگاه و دعوت‌نامه‌های کارگاه‌ها همین حالا ایمیلت رو وارد کن. قدم بعدی آگاه شدن، اینجاست.

نوبت مشاوره

روانشناس آنلاین

روانشناس شیراز

روانشناس تهران

آگاه

پیشنهاد هوشمند درمانگر آگاه

مرحله ۱ از ۶

مشاوره برای چه کسی است؟

لطفاً مشخص فرمایید مراجع اصلی این جلسه چه فردی خواهد بود:

موضوع اصلی مشاوره چیست؟

می‌توانید یک یا چند مورد از موضوعات زیر را انتخاب نمایید:

نوع مشاوره مورد نظر شما چیست؟

شیوه برگزاری جلسات درمانی:

محل مشاوره (شعبه / شهر)

کدام شعبه یا شهر را ترجیح می‌دهید؟ (حضوری یا آنلاین)

زمان ترجیحی برگزاری جلسات

در چه بازه زمانی در طول روز امکان حضور دارید؟

جنسیت درمانگر

ترجیح جنسیتی شما برای درمانگر:

درمانگران پیشنهادی متناسب با نیاز شما

بر اساس اولویت‌ها و موضوعات انتخابی شما در کلینیک آگاه: