ویژگی های دوران نوجوانی چیست؟

این نوشته به ترتیب، توسط مهسا سیدی و حدیث نیک اندیش، نوشته و ویراستاری شده است.

آیا دورهٔ نوجوانی‌تان را به خاطر دارید؟ به احساسات و دغدغه‌هایی که آن زمان در ذهن داشتید؛ به هیجان استقلال جدید، شورِ تجربهٔ اولین عشق‌ها و سردرگمی‌ای که اغلب با تلاش برای یافتن جایگاه خود در جهان همراه بود. شادی‌ها تا چه حد سرخوشانه بودند، ناامیدی‌ها چگونه ویرانگر جلوه می‌کردند و چطور دوستی‌ها به‌مثابهٔ راه نجات به نظر می‌رسیدند.

یادتان هست علاقه‌مندی‌هایتان طی آن سال‌ها فقط سرگرمی نبودند؟ آن‌ها بخش‌های مهمی بودند که به شما کمک می‌کردند بفهمید چه کسی هستید. البته چالش‌ها را هم نباید از قلم انداخت: نیازی که به پذیرش از جانب همسالان وجود داشت، فشارهای تحصیلی و درک‌نشدن توسط بزرگسالانی که گاه به نظر می‌رسید دنیایشان فرسنگ‌ها با دنیای شما فاصله دارد.

نوجوانی سفری پرفرازونشیب است؛ پلی بین سادگی دنیای کودکی و مسئولیت‌های بزرگسالی. با برقراری ارتباط دوباره با خاطرات و احساسات دوره نوجوانی، بهتر می‌توانید تجربیات امروزِ فرزند نوجوانتان را درک کنید و او را در مسیرِ منحصربه‌فردش به سمت بزرگسالی همراهی کنید.

در این مقاله از وبلاگ «کلینیک روان‌پویشی آگاه»، قرار است دربارهٔ ویژگی‌های نوجوانان صحبت کنیم.

دوره نوجوانی

نوجوانی دورهٔ گذار از کودکی به سمت بزرگسالی است؛ نوجوان نه کودک است و نه بزرگسال. ظهور علائم بلوغ، نشانهٔ آغاز نوجوانی است. سازمان جهانی بهداشت، ۱۰ تا ۱۹ سالگی را به‌عنوان دورهٔ نوجوانی در نظر می‌گیرد. با این حال، محدودهٔ سنی نوجوانی در هر فرد متفاوت است و برخی بر این باورند که نوجوانی حتی تا اواسط دههٔ سوم زندگی نیز می‌تواند ادامه داشته باشد.

با ورود کودکان به نوجوانی، تغییرات زیادی در بدن و مغز رخ می‌دهد. این تغییرات نسبتاً سریع هستند و در افراد مختلف با سرعت‌های متفاوتی اتفاق می‌افتند. نوجوانی دوره‌ای پرتلاطم به نظر می‌رسد، اما در این مرحله از زندگی ظرفیت‌های بزرگی در فرد شکل می‌گیرد. نوجوانی زمانی است که افراد از نظر جسمی رشد می‌کنند، به دنبال تجربیات و روابط جدید می‌گردند، ارزش‌ها، علایق و اهدافشان را شکل می‌دهند، مستقل می‌شوند و برای کشف هویت خود تلاش می‌کنند.

بخوانید از بلاگ: وظایف والدین در دوران بلوغ

ویژگی‌های دوره‌ی نوجوانی

برای آشنایی با ویژگی‌های نوجوانان، شناخت ویژگی‌های تحولی آن‌ها در این دوره می‌تواند کمک‌کننده باشد. به همین خاطر، در ادامه قصد داریم برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های رشدی دورۀ نوجوانی را در ابعاد فیزیکی، شناختی، اجتماعی و هیجانی مرور کنیم.

ویژگی‌های فیزیکی نوجوانان

با ظهور علائم بلوغ، دورۀ نوجوانی آغاز می‌شود. بلوغ بخشی از فرایند تحول انسان است که طی آن بدن فرزند شما برای رسیدن به بلوغ جنسی، تغییرات فیزیکی و هورمونی را پشت سر می‌گذارد. بلوغ در محدودۀ سنی ۱۱ تا ۱۴ سالگی آغاز می‌شود. در حالی‌که توالی تغییرات فیزیکی در بلوغ قابل پیش‌بینی است، زمان شروع بلوغ و سرعت بروز تغییرات در افراد مختلف بسیار متفاوت است. جدول زمانی هر فرد برای بلوغ متفاوت است و در درجۀ اول تحت‌تأثیر وراثت است؛ اما عوامل محیطی (مانند رژیم غذایی و ورزش) نیز تا حدی تأثیر دارند.

• جهش رشد:

در طول بلوغ، نوجوانان هر دو جنس (دخترها و پسرها) افزایش سریع قد و وزن را تجربه می‌کنند که ناشی از ترشح هم‌زمان هورمون‌های رشد، هورمون‌های تیروئید و آندروژن‌هاست. پسرها حدوداً دو سال دیرتر از دخترها جهش رشدی را تجربه می‌کنند. قبل از بلوغ تقریباً هیچ تفاوتی بین دخترها و پسرها در توزیع چربی و ماهیچه وجود ندارد. در دورۀ بلوغ عضلات در پسرها سریع‌تر از دخترها رشد می‌کنند و دخترها افزایش بیشتری را در چربی بدن تجربه می‌کنند. قلب و ریه‌های نوجوان در زمان بلوغ از نظر اندازه و گنجایش افزایش می‌یابد و این تغییرات به افزایش قدرت و تاب‌آوری او برای ورزش کمک می‌کند.

• تغییرات هورمونی:

در دوران بلوغ، تعادل هورمونی نوجوان به سمت حالت بزرگ‌سالی تغییر می‌کند. هورمون‌های زیادی در شروع بلوغ نقش دارند؛ اما مهم‌ترین آن‌ها افزایش قابل‌توجه استروژن در دخترها و تستسترون در پسرهاست. هورمون‌ها با شروع بلوغ بدن را آماده می‌کنند تا نوجوان به شیوه‌ای خاص رفتار کند و تغییرات رفتاری و فیزیکی خاصی را برمی‌انگیزند.

• بلوغ جنسی:

در دوران بلوغ، خصوصیات جنسی اولیه و ثانویه تحول پیدا می‌کنند و فرد به‌لحاظ جنسی بالغ می‌شود. ویژگی‌های جنسی اولیه اندام‌هایی هستند که به‌طور خاص برای تولیدمثل موردنیازند، یعنی رحم و تخمدان در دخترها و بیضه‌ها در پسرها. ویژگی‌های جنسی ثانویه نشانه‌های فیزیکی بلوغ جنسی هستند که مستقیماً اندام‌های جنسی را درگیر نمی‌کنند؛ مانند رشد سینه‌ها و باسن در دخترها و رشد موهای صورت و تغییر صدا در پسرها. رشد موهای ناحیه‌ی تناسلی و زیربغل و همچنین افزایش رشد غدد عرق طی این دوره در هر دو جنس دیده می‌شود. دخترها معمولاً در حدود ۱۲ تا ۱۳ سالگی اولین قاعدگی و پسرها در حدود ۱۳ تا ۱۴ سالگی نخستین انزال خود را تجربه می‌کنند.

•  ویژگی‌های شناختی نوجوانان

• تفکر انتزاعی:

کودک معمولاً برای فکر کردن، به اشیاء و رویدادهای قابل‌مشاهده در دنیای واقعی تکیه می‌کند. به عبارت دیگر، کودک ۶ ساله برای این‌که عمل جمع را انجام دهد، به اشیاء فیزیکی قابل‌مشاهده نیاز دارد. برای مثال، کودکی را در نظر بگیرید که در یک طرف میز ۲ مداد و در سمت دیگر ۵ مداد دارد. او تمام مدادها را در کنار هم قرار می‌دهد و یک‌به‌یک آن‌ها را می‌شمارد تا متوجه شود در مجموع ۷ مداد وجود دارد.

در مقابل، نوجوان برای دانستن ۷=۵+۲ نیازی به فکر کردن به مداد ندارد. او می‌تواند مسائل ریاضی بسیار پیچیده‌تری را بدون ارجاع به اشیاء فیزیکی حل کند. در مقایسه با کودک، نوجوان توانایی بسیار بیشتری در تفکر در مورد مفاهیم انتزاعی مانند مسائل سیاسی، اجتماعی، دینی و اخلاقی دارد و حتی ممکن است در این دوره باورهای مستقل سیاسی و مذهبی نیز در او پدیدار شود. ما می‌توانیم شواهدی از این موضوع را در مکالمات روزمرۀ نوجوانان مشاهده کنیم.

• فراشناخت:

یکی دیگر از مهارت‌های جدیدی که در نوجوانی بروز می‌یابد، «تفکر دربارۀ تفکر» یا «فراشناخت» است. این مهارت به نوجوانان این امکان را می‌دهد تا در مورد چگونگی رسیدن به پاسخ یا نتیجه فکر کنند. این توانمندی جدید کمک می‌کند تا نوجوانان در مورد چگونگی یادگیری بهتر و یافتن راه‌هایی برای بهبود یادگیری اطلاعات جدید فکر کنند. بنابراین، به‌واسطۀ شکل‌گیری این ظرفیت، نوجوان می‌تواند پس از دریافت نمرۀ امتحانش، به عادت‌های مطالعۀ خود فکر کند و تشخیص دهد لازم است زمان بیشتری را به موضوعات خاصی اختصاص دهد یا روش مطالعۀ خود را تغییر دهد.

نمونۀ دیگری از کاربرد فراشناخت آن‌جاست که نوجوان حین مطالعۀ یک متن پیچیده مکث می‌کند تا آن‌چه را که تاکنون خوانده خلاصه کند یا بخش‌هایی را که در ابتدا متوجه نشده است دوباره می‌خواند.

• تفکر فرضی:

استدلال‌های کودکان معمولاً محدود و بر اساس اطلاعاتی است که در دست دارند. در مقابل، نوجوانان می‌توانند نتایج اعمالشان را با استفاده از منطق و تصور گزینه‌های متعدد و موقعیت‌های مختلف پیش‌بینی کنند. این توانایی جدید به نوجوانان کمک می‌کند تا برای آیندۀ خود برنامه‌ریزی کنند و متوجه شوند که چه‌طور انتخاب‌های آن‌ها بر آینده‌شان تأثیر می‌گذارد. به عبارت دیگر، نوجوان می‌تواند در مورد موقعیت‌هایی فکر کند که واقعی نیستند یا در حال حاضر وجود ندارند.

تفکر فرضی به نوجوان اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به شواهد ملموس و تجربۀ مستقیم، احتمالات را در نظر بگیرد، سناریوهای مختلف را تصور کند و نتایج را بررسی کند. به‌عنوان مثال، در کلاس علوم نوجوانان ممکن است پیش از انجام آزمایش، فرضیه‌هایی را دربارۀ نتایج آزمایش بدون نیاز به مشاهدۀ مستقیم و صرفاً بر اساس دانش نظری بسازند. آن‌ها می‌توانند با در نظر گرفتن دیدگاه‌ها و پیامدهای مختلف، در مورد دوراهی‌های اخلاقی فکر کنند؛ مثل این‌که «اگر فردی در خیابان کیف پولی پیدا کند، چه باید بکند؟» 

• تفکر نسبی:

نوجوانان در این دوره بیش‌ازپیش درگیر تفکر نسبی می‌شوند؛ به عبارت دیگر، احتمال بیشتری دارد که ادعاهای دیگران را زیر سؤال ببرند. ممکن است متوجه شوید کودکی که دیروز گوشش به حرف‌ها و نظرات شما بود، امروز با احتمال کمتری حرف شما را به‌عنوان حقیقت مطلق می‌پذیرد. نوجوانان متوجه می‌شوند قوانینی که به آن‌ها آموزش داده شده است، در واقع نسبی هستند. آن‌ها شروع به متمایز کردن قواعد ساخته‌شده با عقل سلیم (دست نزدن به اجاق گاز داغ) و قوانین مبتنی بر استانداردهای نسبی فرهنگی (همچون آداب معاشرت) می‌کنند. بنابراین، وقتی نوجوان شما شروع به زیر سؤال بردن قوانین خانه یا مدرسه می‌کند و آن‌ها را غیرمنصفانه می‌داند، می‌تواند نشانه‌ای از بروز تفکر نسبی در او باشد.

ویژگی‌های اجتماعی نوجوانان

• گرایش به همسالان:

یکی از تغییرات بزرگی که احتمالاً شما هم در این دوره متوجه شده‌اید، این است که فرزند شما می‌خواهد زمان بیشتری را با دوستان و همسالان خود و زمان کمتری را با خانواده بگذراند. نوجوانان معمولاً تمایل دارند بیشتر اوقات فراغتشان را با دوستان خود سپری کنند، چون احساس می‌کنند توسط گروه همسالان حمایت و درک می‌شوند.

تقلید از دوستان نیز در این دوره اتفاق می‌افتد. بسیاری از نوجوانان نگرش‌ها، زبان و رفتارهای جدیدی را که در گروه همسالان دیده‌اند، نشان می‌دهند.

پذیرش توسط همسالان یکی از موضوعات اصلی دوره نوجوانی است. ممکن است نوجوان به منظور پذیرفته شدن از جانب گروه دوستان، تصمیم‌گیری‌های ضعیفی انجام دهد. به‌عنوان مثال، نوجوان از ترس این‌که از گروه دوستی اخراج شود، ممکن است در عملکرد تحصیلی‌اش به اندازۀ قبل تلاش نکند یا برای تحت تأثیر قرار دادن دوستان، پا به پای آن‌ها شروع به مصرف مواد یا سیگار کند.

با این حال، فشار همسالان می‌تواند تأثیرات مثبت هم داشته باشد و این موضوع وابسته به ارزش‌های گروه همسال است.

• روابط با والدین:

در دوره نوجوانی ممکن است مشاجرات بیشتری بین شما و فرزندتان رخ دهد. این اتفاق طبیعی است، زیرا نوجوان به دنبال کسب استقلال بیشتر است و هم‌زمان با شروع تفکر انتزاعی، می‌تواند دیدگاه‌های مختلف را زیر سؤال ببرد و دیگران، از جمله شما، را نقد کند. نوجوانان ممکن است بدون منظور باعث ناراحتی دیگران شوند، تنها به این دلیل که همیشه متوجه نیستند کلمات و اعمالشان چگونه بر دیگران تأثیر می‌گذارد.

• روابط عاشقانه:

نوجوانی دوره‌ای است که طی آن روابط عاشقانه معمولاً برای اولین بار شکل می‌گیرند. این روابط اغلب کوتاه‌مدت هستند، اما اهمیت آن‌ها نباید نادیده گرفته شود. نوجوانان، به‌ویژه دختران، زمان زیادی را صرف فکر کردن و صحبت کردن دربارۀ روابط عاشقانه، واقعی یا خیالی، می‌کنند و در این زمینه احساسات مثبت و منفی زیادی تجربه می‌کنند. جدایی از شریک عاطفی معمولاً بخش دردناک ماجراست. نوجوانانی که نسبت به طرد شدن حساس هستند، ممکن است دچار ناامیدی و شک و تردید نسبت به خود شوند.

• شکل‌گیری هویت:

نوجوانان هم‌زمان با ارتباط با دیگران، در تلاشند بفهمند چه کسی هستند و در کجای دنیا ایستاده‌اند. آن‌ها سعی می‌کنند پاسخ مناسبی برای سؤال «من کیستم؟» و «می‌خواهم چه کسی باشم؟» پیدا کنند.

در این مسیر، نوجوان ممکن است ارزش‌ها و باورهای خود را زیر سؤال ببرد، روابطش با خانواده و همسالان را ارزیابی کند و دربارۀ استعدادها و تعریف موفقیت بیندیشد.

طی فرایند شکل‌گیری هویت، نوجوان به‌طور مکرر عقاید، ارتباطات و فعالیت‌های متفاوتی را آزمایش می‌کند تا دربارۀ خود و دیگران بیاموزد و هویت منحصر به فردش را پیدا کند. بنابراین، چیز عجیبی نیست اگر فرزندتان سبک‌های جدید لباس، موسیقی، هنر یا گروه‌های دوستی متفاوتی را امتحان کند.

دریافت مشاوره از روانشناس نوجوان

ویژگی‌های هیجانی نوجوانان

• نوسانات هیجانی:

در دوره نوجوانی فرد با طیف وسیع و متنوعی از هیجانات روبه‌رو می‌شود: هیجانات مثبت مثل عشق، شادی و لذت و هیجانات منفی مانند غم، اضطراب و خشم. جالب است بدانید احساساتی مانند وفاداری، میهن‌پرستی و فداکاری نیز در این دوره شکل می‌گیرند. هر یک از این هیجانات با شدت زیاد تجربه می‌شوند.

نوجوانان تمایل دارند همه چیز را به شکل اغراق‌آمیز بیان کنند، مثلاً «من عاااشق کیکم» یا «من از اون آدم متنفرررم». نوسانات خلقی نیز مکرر رخ می‌دهند؛ گاهی شادند، گاهی غمگین، گاهی مشتاق و چند دقیقه بعد سرخورده یا عصبانی می‌شوند. این موضوع رفتار آن‌ها را تا حدی غیرقابل پیش‌بینی می‌کند.

به دلیل تغییرات سریع بدنی، خودآگاهی و دل‌مشغولی نسبت به بدن در نوجوان افزایش می‌یابد و می‌تواند احساس غرور، شرم یا غم ایجاد کند. فشارهای محیطی مثل تحصیل، چالش‌های ارتباطی با والدین و همسالان و استانداردهای دنیای اجتماعی امروز، ممکن است منجر به اضطراب و واکنش‌های هیجانی شود. نوجوانان در این دوره حساس‌تر و زودجوش‌تر هستند و نظرات گاه به گاه معلمان، دوستان یا خانواده می‌تواند آن‌ها را به گریه یا عصبانیت شدید وادارد.

گاهی نوجوانان ممکن است فکر کنند زندگی ارزش زیستن ندارد و در شرایط حاد دست به خودکشی بزنند. گاهی هم با وجود احساسات قدرتمند، افسردگی‌شان برای دیگران آشکار نیست.

• تنش هیجانی در خانه:

تمایلات نوجوانان در بسیاری از موارد با خواسته‌های والدین در تضاد است. نوجوانان تمایل به ریسک و تصمیم‌گیری تکانشی دارند و غالباً بر اساس آنچه در لحظه احساس خوبی دارند، عمل می‌کنند. حتی وقتی والدین تصمیمات خود را بر اساس تجربه و دانش زندگی توضیح می‌دهند، نوجوانان گاهی بدون گوش دادن واکنش هیجانی نشان می‌دهند. بنابراین مسائل رفتاری و سرکشی در این دوره رایج است. اگرچه این شرایط ناخوشایند است، اما سرپیچی برای شکل‌گیری هویت منحصر به فرد نوجوان ضروری است.

• توانایی دیدن دیدگاه دیگران:

در این دوره، نوجوانان در درک دیدگاه‌های دیگران پیشرفت چشمگیری دارند. آن‌ها بهتر می‌فهمند که افکار، احساسات و باورهای دیگران ممکن است با خودشان متفاوت باشد و قادرند خود را به جای دیگران بگذارند. این توانایی به آن‌ها کمک می‌کند تا روابط پیچیده‌تر و معنادارتری برقرار کنند.

در ذهن نوجوان چه می‌گذرد؟

وقتی فرزند شما وارد سال‌های نوجوانی می‌شود، آینه‌های خانه ناگهان برای او اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند. چک کردن مداوم خود در آینه، نشان‌دهنده آن چیزی است که در درون او می‌گذرد. بدنش در حال تغییر است و او احساس متفاوتی دارد. نوجوان مدام خود را بررسی می‌کند تا بفهمد در حال تبدیل شدن به چه کسی است. او برای شناخت خود، آزمون و خطا می‌کند؛ شیوه‌های متفاوت لباس پوشیدن را امتحان می‌کند، مدل موهایش را تغییر می‌دهد، سبک‌های جدید موسیقی دنبال می‌کند و ممکن است دوست داشته باشد به اسم خاصی صدا شود.

در همین حال، نوجوان در جستجوی استقلال و خارج شدن از کنترل والدین است. او می‌خواهد خودش تصمیم‌گیرنده امور شخصی‌اش باشد و به بازنگری قوانین منع رفت‌وآمد و احترام به حریم خصوصی علاقه دارد.

نوجوانان امروزی با فناوری بزرگ شده‌اند و رسانه‌های اجتماعی بخشی از زندگی روزمره آن‌هاست. این موضوع بر نحوه درک خود و دیگران تأثیر می‌گذارد. آن‌ها ممکن است خود را با اینفلوئنسرها مقایسه کنند و تلاش کنند وجهه خود را در محیط آنلاین به شیوه خاصی حفظ کنند. نوجوانان پیوسته نگران تصویر خود در ذهن همسالان هستند و برای پذیرفته شدن تلاش می‌کنند تا کمترین تفاوت را با آن‌ها داشته باشند.

آن‌ها همچنین ممکن است نسبت به آینده و موضوعاتی مثل تحصیل، شغل و چالش‌های جهانی نگران باشند. نگاه نوجوان به خود در این دوره جالب توجه است؛ او تصور می‌کند همواره روی صحنه‌ای در برابر جمعی از تماشاگران قرار دارد و هر اقدام یا انتخابش توسط دیگران نقد می‌شود. بنابراین ممکن است لباس‌هایش را چند بار تغییر دهد یا نسبت به پاسخ دادن در کلاس بی‌میل باشد، چون اشتباه کردن و سوژه خنده دیگران شدن در این دوره ترسناک است.

نوجوان ممکن است فکر کند: «اگر این کلاه را بگذارم، همه متوجه می‌شوند و درباره‌اش صحبت می‌کنند» یا «نباید این ارائه را خراب کنم، وگرنه دیگران فکر می‌کنند باهوش نیستم». انگار همیشه تماشاگران خیالی وجود دارند که او را زیر نظر دارند و هر حرکتش را قضاوت می‌کنند.

همچنین نوجوان خود را خاص، منحصر به فرد و آسیب‌ناپذیر می‌بیند؛ پدیده‌ای که به آن «افسانه شخصی» گفته می‌شود. او تصور می‌کند شخصیت اصلی داستان است و مانند قهرمانان قصه‌ها، می‌تواند بر هر خطری غلبه کند، حتی اگر ریسک‌های بزرگی بکند.

این تحریف شناختی، تصمیم‌گیری نوجوان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نوجوان پیامدهای منفی را نادیده می‌گیرد و خود را شکست‌ناپذیر می‌بیند. این نگرش می‌تواند منجر به رفتارهای پرخطر شود؛ مانند رابطه جنسی محافظت‌نشده، بارداری، ابتلا به بیماری مقاربتی یا تصادف در حین رانندگی تحت تأثیر الکل یا مواد.

همچنین بخوانید: مهارت کنترل هیجان نوجوانان

مهم‌ترین نیازهای نوجوانان در دوران بلوغ

هیچ دو نوجوانی بلوغ را به طور کاملا یکسان تجربه نمی‌کنند. برخی با چالش کمی از آن عبور می‌کنند، اما برای برخی دیگر این مرحله با اضطراب و سردرگمی شدیدی همراه است. والدین با حضور همدلانه و آگاهی‌بخش خود و توجه به نیازهای جسمانی و روان‌شناختی نوجوانان می‌توانند میزان آشفتگی آن‌ها را کاهش دهند. در این مسیر توصیه‌های زیر می‌توانند راهگشا باشند:

• در مورد بلوغ با فرزندتان صحبت کنید:

پیش از وقوع بلوغ با فرزندتان درباره آن گفت‌وگو کنید. این گفت‌وگو به نوجوان کمک می‌کند بفهمد چه تغییراتی در انتظار اوست و نگرانی و سردرگمی‌اش تا حد زیادی کاهش می‌یابد. اطلاعات را با زبانی ساده و متناسب با سن فرزندتان بیان کنید. ارائه اطلاعات صحیح از جانب شما، باورهای اشتباه و افسانه‌های رایج درباره بلوغ را اصلاح می‌کند.

• اطمینان‌بخش باشید:

در دوران بلوغ، نوجوانان اغلب نسبت به ظاهر و تغییرات بدنی خود احساس ناامنی می‌کنند. هورمون‌ها نه تنها ظاهر بدن را تغییر می‌دهند، بلکه بر احساس درونی نوجوان نیز تأثیر می‌گذارند. در این برهه، والدین باید با اطمینان‌بخشی یادآوری کنند که همه انسان‌ها این تغییرات را پشت سر می‌گذارند و این فرآیند طبیعی بخشی از بزرگ‌شدن است.

همچنین ممکن است نوجوان متوجه شود که زودتر یا دیرتر از همسالانش در حال تجربه بلوغ است؛ به او یادآوری کنید که هر فرد طبق برنامه زمانی خودش رشد می‌کند و بدن هر کس منحصر به فرد است.

• در دسترس باشید:

نوجوانان سوالات زیادی درباره بلوغ دارند، حتی اگر خجالت یا اضطراب باعث شود آن‌ها را مستقیم مطرح نکنند. والدین باید فرصت کافی در اختیار نوجوان بگذارند تا درباره تغییرات بدنش صحبت کند و پاسخ صادقانه و کامل به سوالات او بدهند. اگر سوالاتی وجود دارد که شما نمی‌توانید پاسخ دهید، از یک متخصص کمک بگیرید.

• تشویق به عادات سالم:

بلوغ زمانی است که رعایت عادات سالم اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. پایبندی به رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و خواب کافی به سلامت جسمی و هیجانی نوجوان کمک می‌کند.

• کمک حرفه‌ای بگیرید:

اگر نگرانی خاصی درباره رشد فرزندتان در دوران بلوغ دارید، از یک متخصص در این زمینه کمک بگیرید.

چرا باید به نیازهای نوجوانان توجه کنیم؟

درک نیازهای پیچیده نوجوانان برای فراهم کردن محیطی امن و حمایت‌کننده ضروری است. نوجوانی دوره‌ای است که تغییرات مهم فیزیکی، هیجانی، شناختی و اجتماعی در فرد رخ می‌دهد و توجه به نیازهای نوجوان می‌تواند تأثیر عمیقی بر رشد او به سمت بزرگسالی سالم داشته باشد.

به عبارت دیگر، اطلاع دقیق از ویژگی‌ها و نیازهای رشدی نوجوانان برای والدین اهمیت دارد، زیرا بر ادراک و رفتار آن‌ها نسبت به فرزندشان اثر می‌گذارد. برای روشن شدن موضوع، ارائه یک مثال کمک‌کننده است:

بسیاری از والدین بر این باورند که هر نوع ریسک‌پذیری بد است و منجر به پیامدهای نامطلوب، خطرناک یا کشنده می‌شود. والدینی که این باور را دارند، ممکن است نوجوان خود را نسبت به ریسک کردن دلسرد کنند یا به هر طریق سعی کنند مانع آن شوند.

رزرو نوبت با تراپیست آنلاین

با این حال، مطالعات متعدد بین ریسک‌پذیری منفی (مانند مصرف مواد و الکل، رانندگی پرخطر، رابطه جنسی محافظت نشده) و ریسک‌پذیری مثبت (مانند داوطلب شدن برای ریاست شورای دانش‌آموزی، عضویت در تیم‌های ورزشی) تفاوت قائل می‌شوند. رفتارهایی که ریسک‌پذیری مثبت تلقی می‌شوند، ممکن است احتمال شکست خوردن داشته باشند، اما خطر واقعی و زیان‌بار ندارند.

تحقیقات نشان می‌دهند افرادی که خود را با ریسک‌های مثبت به چالش می‌کشند، بیشتر از خطرات منفی اجتناب می‌کنند و به نتایج سالم و مطلوب دست می‌یابند. ریسک‌پذیری مثبت به نوجوانان کمک می‌کند یاد بگیرند چگونه برنده شوند و شکست بخورند، هویت خود را شکل دهند و عزت نفس و اعتمادبه‌نفس‌شان را افزایش دهند.

بنابراین نباید مانع ریسک‌پذیری مثبت نوجوان شد؛ بلکه باید او را تشویق کرد تا با چالش‌های بیشتری روبه‌رو شود و ظرفیتش افزایش یابد. وقتی والدین و بزرگسالان نیازها و چالش‌هایی که نوجوانان امروزی با آن مواجه هستند را درک می‌کنند، می‌توانند حمایت و تشویق مؤثرتری در زندگی حرفه‌ای و شخصی آن‌ها فراهم کنند.