تحلیل روان‌شناختی فیلم پیرپسر

فیلم پیر پسر، از فیلم‌هایی است که سالن‌های سینما را سریع پر می‌کند. مردم از همۀ اقشار و از همۀ سنین، برای دیدنش فیلم با اشتیاق صف می‌کشند. این فیلم نقاط قوت خوبی دارد؛ اما می‌توان ضعف‌هایی را نیز به لحاظ داستانی و سینمایی در آن دید. در این مقاله از بلاگ آگاه قصد داریم فارغ از جنبه‌های هنری و سینمایی، به تحلیل روان‌شناختی فیلم و شخصیت‌های اصلی آن بپردازیم.

این متن حاوی اسپویل است و خواندن آن به کسانی که فیلم را ندیده‌اند توصیه نمی‌شود.

فیلم پیر پسر

این فیلم نوشته‌ی اکتای براهنی است. او می‌گوید این فیلم از یک داستان پنج صفحه‌ای شروع شد؛ داستانی که از کتاب‌هایی مانند شاهنامه یا برادران کارامازوف الهام گرفته شده بود. این فیلم هنگام اکران در فستیوال‌های جهانی، با دیگر نوشته‌های داستایوفسکی نیز مقایسه شد. فیلم پیرپسر در 5 جشنواره، برندۀ جایزۀ بهترین فیلم شد؛ حسن پورشیرازی نیز در جشنوارۀ فیلم ترنسیلوانیا به عنوان بهترین بازیگر مرد، جایزه گرفت.

 خلاصۀ داستان

فیلم زندگی سه نفر را نشان می‌دهد؛ پدری با نام غلام باستانی (حسن پورشیرازی) و دو پسرش با نام‌های علی (حامد بهداد) و رضا (محمد ولی‌زادگان). از آغاز فیلم مشخص است که این پدر با پسرانش رابطۀ خوبی ندارد. این پدر به تریاک، سیگار، الکل و انواع مواد مخدر اعتیاد دارد. او بیشتر روز خود را در سمساری دوستش، غمخوار (محمدرضا داوودنژاد) می‌گذراند و مواد مصرف می‌کند. علی در یک کتابفروشی کار می‌کند؛ او مواقع فراغت خود را به کتاب خواندن و تمیزکاری می‌پردازد. رضا نیز در یک املاکی کار می‌کند. او دوست دارد خانه‌شان را بفروشد و از پول آن به عنوان سرمایه استفاده کند. علی نیز با او هم‌نظر است. اما غلام به خاطر یک زن، با نام رعنا (لیلا حاتمی) به پسرانش کمک نمی‌کند.

غلام از رعنا خوشش می‌آید. به همین دلیل به او پیشنهاد می‌دهد که طبقۀ دوم خانه‌ش را با نصف قیمت، اجاره کند. با این حال، از آغازی که رعنا و علی یکدیگر را می‌بینند به هم دل می‌بندد. این آغازی می‌شود برای درگیری بین غلام و علی. غلام تصمیم می‌گیرد یک میلیارد تومان پول به رعنا بدهد تا او وانمود کند که غلام را بر علی ترجیح داده است. رعنا نیز می‌پذیرد؛ اما بعد از حرف زدن با علی پشیمان می‌شود و پیش غلام می‌رود تا پول را به او پس بدهد. با این حال غلام به او می‌گوید چون به او پول داده است، رعنا باید خدماتی را به غلام ارائه دهد. رعنا قبول نمی‌کند اما غلام او را به زور با خود به خانه‌ی غمخوار می‌برد. رعنا کشته و دفن می‌شود.

علی که مدتی از رعنا خبری ندارد، با همراهی رضا، غلام را با خودشان در خانه زندانی می‌کنند. رضا تمام مواد مخدر غلام را دور می‌ریزد. زمانی که این سه نفر باهم در خانه تنها می‌مانند، علی از غلام بازجویی می‌کند و در نهایت دعوایی سرشار از تحقیر، درگیری لفظی و خشونت فیزیکی درمی‌گیرد. در آخر نیز هر سه نفرشان، زخمی و کشته می‌شوند.

تحلیل روانشناختی شخصیت‌های فیلم پیرپسر

تمام این شخصیت‌ها در فضایی از اعتیاد گیر کرده‌اند. آنها به چیزی مادی یا غیرمادی اعتیاد دارند و نمی‌توانند جهانی را تصور کنند که در آن معتاد نیستند. فیلم اعتیاد مادی را با جزئیات نشان می‌دهد. غلام هر روز صبح با کشیدن تریاک از طریق زورق و نی، سرحال می‌شود. بعد پیش غمخوار می‌رود و پیش او نیز انواع و اقسام مواد دیگر را می‌کشد. اما علاوه بر صِرف اعتیاد مشخصی مانند اعتیاد به تریاک یا الکل، اعتیاد به احساس نفرت، ترس، تنهایی و دیده شدن چیزی است که این فیلم را خاص می‌کند.

این فیلم از دید اجتماعی بسیار بررسی شده و نمادپردازی‌های اجتماعی‌اش به خوبی رمزگشایی شده است. به همین دلیل در این متن تمرکزمان بر مطالعۀ روانشناختی شخصیت‌ها خواهد بود. شخصیت‌های سردرگمی که درون خود گم شده‌اند.

• تحلیل شخصیت غلام در فیلم پیرپسر:

غلام مردی با شخصیت ضداجتماعی است. او برای عرف و قوانین جامعه اهمیتی قائل نیست و هر کاری که می‌خواهد می‌کند. او به مردم توهین می‌کند، حمله می‌کند، بقیه را تهدید می‌کند، با هرکس که می‌خواهد می‌خوابد و به نزدیکانش احترام نمی‌گذارد تا زمانی که بهشان نیاز داشته باشد. او نسبت به هیچکس مسئولیتی ندارد و از کشتن هم ابایی ندارد. اما چرا؟ چه چیزی او را به این شکل درآورده است؟

غلام در صحنه‌ای از فیلم دربارۀ پدرش حرف می‌زند؛ از اینکه او مردی دیوانه بود و همه‌چیز می‌کشید. او آنقدر نشسته بود و کشیده بود که در اثر زخم بستر، وقتی می‌خواستند جنازه‌اش را خاک کنند، بدنش بوی گند می‌داد. با توصیفی که غلام از پدرش ارائه می‌دهد، می‌فهمیم که او هم از پدرش دل خوشی نداشته است. به اندازه‌ای که به هیچ عنوان از پدرش مراقبت نکرده و زیر جنازه‌ی او را هم نگرفته.

غلام مانند دیگر شخصیت‌های ضد اجتماعی، به دنبال داشتن کنترل است. او می‌خواهد در تمام شرایط، قدرت را به دست داشته باشد تا هر چه می‌خواهد بکند. اگر احساس کند تحت کنترل یا نفوذ تصمیمات دیگران است، دست به پرخاش می‌زند. همان‌گونه که وقتی با تصمیم رعنا مواجه شد، رعنا را به زور با خود به خانۀ غمخوار برد؛ یا زمانی که در حصار تصمیم رضا و علی قرار گرفت، به اشکال مختلفی تحقیرشان کرد و بعد آنها را کشت.

غلام اگر کنترل را در دست نداشته باشد، دوباره به گذشته‌ای بازمی‌گردد که در آن زندگی‌اش و زنده بودنش وابسته به خواسته‌های پدرش بود. غلام دیگر نمی‌تواند قبول کند که کسی مانند پدرش با او رفتار کند و خودش در چنین جایگاه شکننده و آسیب‌پذیری قرار بگیرد. پس برای اینکه از خودش مراقبت کند، یاد گرفته است مثل پدرش باشد؛ یعنی مردی قدرتمند که می‌توانست کل زندگی پسر کوچکش را در دستانش داشته باشد. شاید وقتی توسط پسرانش زندانی شد، بسیار به یاد پدرش افتاد و به همین دلیل پسرانش را کشت تا از پدرش انتقام گرفته باشد. مانند آن نقاشی نادرشاه؛ نادرشاهی که پسرانش را می‌کشد و کور می‌کند. به قول استادی: «گاهی سخت می‌توانی پدری بد را سرزنش کنی؛ زیرا به احتمال بسیار او نیز حاصل پدری بدتر است.»

اما تضادی جالب در این فیلم نمایش داده می‌شود. اینکه زاده شدن از مردی مانند پدر غلام می‌تواند دو پیامد داشته باشد. یکی از پیامدها پسری مانند غلام است که مانند پدرش معتاد است و پرخاشگر؛ و دیگری پسری مانند علی است که از همه‌ی این ویژگی‌ها فرار می‌کند. البته می‌توانیم به رضا نیز اشاره کنیم؛ رضایی که در میان این دو سردرگم است و نمی‌داند کدام طرف را برگزیند.

• تحلیل روان‌شناختی شخصیت رضا در فیلم پیرپسر

رضا در میان تعارضات متعددی زندگی می‌کند. فیلم با مکالمه‌ای میان رضا و علی آغاز می‌شود؛ مکالمه‌ای که در آن دربارۀ نفرتشان به غلام حرف می‌زنند و برنامۀ قتلی برای او می‌چینند. اگرچه رضا در کلامش، از غلام نفرت زیادی دارد؛ با این حال به دنبال تایید او نیز هست. در مکالماتی که با او و غلام برقرار می‌شود شاهد چنین تعارضی هستیم. رضا هم می‌خواهد نفرتش را به غلام ابراز کند و هم منتظر است تا کوچکترین تایید را از طرف غلام دریافت کند. غلام نیز با حمایت و تاییدات قطره‌چکانی‌اش، او را کنار خودش نگه می‌دارد.

او در تضادی دیگر میان علی و غلام نیز گیر کرده است. غلام به اصطلاح پدر اوست اما علی کسی است که به معنای واقعی او را بزرگ کرده. او میان غلام و علی سردرگم است و نمی‌داند کدام را انتخاب کند. در تعارض عشق و نفرت غلام غرق شده است؛ ولی تنها کسی که برایش باقی مانده علی است. او می‌داند که علی همیشه در کنار او خواهد ماند و او را دوست خواهد داشت؛ اما حمایتی که از غلام می‌گیرد هم برایش مهم است.

با این وجود، تنها کسی که سختی‌های زندگی رضا را متوجه می‌شود علی است. رضا خشم شدیدش را پیش او بروز می‌دهد؛ اولین سیلی را می‌زند. علی منشا خشم رضا را می‌شناسد، زیرا درون خودش نیز همان منشا وجود دارد؛ یک سیلی در جوابش به او می‌زند. آن دو برای ابراز تمام احساساتشان در خانه‌ای مردانه، تنها سیلی را می‌شناسند.

یکی از پایه‌ای‌ترین موضوعاتی که به ما احساس هویت می‌دهد داستان‌هایی است که از والدینمان در ذهن داریم. رضا داستانی تاریک و لرزان از والدینش در ذهن دارد. او نیاز دارد فکر کند مادری سالم و باشخصیت داشته و داستان سرگذشت مادرش را کشف کند. در پاسخ، غلام تاکید دارد که مادرش زنی خیانتکار بوده است. زنی که با مردی ناآشنا به غلام خیانت می‌کند و بعد همراه با او به آلمان می‌رود.

غلام بارها به او می‌گوید امکان دارد که پدر اصلی‌اش نباشد؛ به این معنا که مادر رضا با چندین مرد متفاوت به غلام خیانت کرده است. غلام از هر فرصتی برای خراب کردن مادر رضا در ذهنش استفاده می‌کند. رضا نمی‌داند چه چیزی را باور کند. او به آرایشگاه مادرش می‌رود و خود را به شکل او در می‌آورد. او می‌خواهد از این راه، در کوچکترین لحظات، حضور مادرش را احساس کند و مادرش را بشناسد.

رضا هیچ از مادرش نمی‌داند جز آنچه غلام می‌گوید؛ غلام هر لحظه به او یادآوری می‌کند که پدر او نیست. رضا در این میان تنها مانده است و نمی‌تواند تصمیم بگیرد از کجا آمده است. او نمی‌داند کیست. او سرگردان در میان پدر و برادرش می‌نشیند. آنهایی که حتی اطمینان ندارد واقعا پدر و برادرش باشند. او در صحرای بی‌هویتی گم شده است؛ بی‌هویتی که به راحتی دستکاری می‌شود. غلام متوجه آسیب‌پذیر بودن رضا هست، برای همین می‌تواند دست روی نقاط ضعف او بگذارد و او را دستکاری هیجانی کند.

در پایان فیلم، غلام نام مردی را می‌آورد که به زندان افتاده و رضا را قانع می‌کند که آن مرد پدر واقعی اوست. رضا سردرگم است. علی متوجه احساسات رضا می‌شود؛ اما تنها کاری که از دستش بر می‌آید گفتن: «به حرفش گوش نده.» یا «نخیر! این طوری نیست!» است. او از رازی خبر دارد که نمی‌تواند به رضا بگوید. غلام، رضا را هدف خشونت‌های سنگین و چندش خود قرار می‌دهد؛ زیرا می‌داند او ضعیف‌تر است. رضا نمی‌داند چطور واکنش نشان دهد. غلام نیز مانند رستمی ترسناک، سهراب مردد را به زیر می‌گیرد و می‌کشد.

• تحلیل روان‌شناختی شخصیت علی در فیلم پیرپسر:

علی برای مدتی بسیار طولانی دارد از دست غلام فرار می‌کند. او می‌خواهد از هر چیزی که او را یاد غلام می‌اندازد دوری کند و به فردی کاملا مخالف او تبدیل شود. او از هر چیزی که غلام را غلام می‌کند نفرت دارد:

• غلام کثیف است. تمام اتاقش بهم ریخته و شلوغ است. تمیزکاری نمی‌کند. اتاقش پر از جاساز تریاک و مواد دیگر است؛ اما علی با اینکه سر کار می‌رود، همیشه برای تمیز کردن خانه وقت دارد. لباس‌های غلام و رضا را می‌شوید و برای پاکیزگی خانه تلاش می‌کند.
• غلام از نظر جنسی بسیار فعال است؛ زنان روسپی را به خانه می‌آورد و البته زنان را وسیله‌ای برای برطرف کردن نیازهای جنسی‌اش می‌بیند. برای آنها احترامی قائل نیست و آنها را فردی با دنیای درونی و شخصی متفاوت نمی‌داند؛ اما علی از روابط جنسی فراری است. تا حدی که رضا او را به خاطر نداشتن رابطۀ جنسی مسخره می‌کند.

علی تمام روابط پدرش را دیده است؛ او دیده که پدرش چگونه به زنان اطرافش آسیب می‌زند و حتی مادر رضا را در حیاط خانه چال کرده است! به همین دلیل از میل جنسی‌اش جدا می‌شود تا به زنان آسیب نرساند. او احتمالا فکر می‌کند تمام آنهایی که به دنبال رابطۀ جنسی هستند برای زنان احترام قائل نیستند. بنابراین زمانی که رییس کتابفروشی در این‌باره با او شوخی می‌کند ناراحت و عصبانی می‌شود. او رابطه‌ای سالم و عاشقانه را نمی‌شناسد؛ به همین دلیل برای اینکه از زنان مراقبت کند از آنها دوری می‌کند.

• غلام بسیار پرخاشگر و تکانشی است. او در صدم ثانیه عصبانی می‌شود و به دیگران حمله می‌کند. او در خیابان‌ها مردم را می‌زند و فرار می‌کند، چندین بار به شاگرد غمخوار می‌پرد و او را تهدید می‌کند؛ حتی در برابر پسران خودش نیز رحمی به دل راه نمی‌دهد. علی نمونه‌های مختلف خشم را درون پدرش دیده است و از پیامدش خبر دارد.

اما علی تمام تلاشش را می‌کند تا مانند پدرش پرخاشگر نباشد. او عصبانی می‌شود و ناراحتی‌هایش را نیز بیان می‌کند، با این حال مرز میان عصبانیت و پرخاش را نگه می‌دارد. او از دست رییسش در کتابفروشی خشمگین می‌شود اما خود را کنترل می‌کند. از رفتارهای پدرش عصبانی می‌شود اما پرخاش نمی‌کند. او نمی‌خواهد به کسی آسیبی برساند اما نمی‌گذارد کسی به او نیز آسیبی بزند. 

• غلام در نگاه علی، هیچ چیزی درباره‌ی هیچ چیز نمی‌داند. او احمقی است که تنها نظرهای بی‌خودش را با صدای بلند و بااعتماد به نفس بیان می‌کند؛ وگرنه در پشت آن حرف‌ها مغزی پوسیده و زنگ‌زده است. علی از داشتن چنین ویژگی می‌ترسد. به همین دلیل به کتاب خواندن و کسب علم رو می‌آورد. او ترجیح می‌دهد توسط پدر و برادرش به خاطر شغلش مسخره شود، تا اینکه حرفی برای گفتن نداشته باشد. او در بیان نظراتش نیز، صدای بلندی ندارد و اگر کسی نخواهد حرف او را بشنود، سکوت می‌کند.

شباهت داشتن به این مرد برای علی بدترین اتفاق ممکن است. وقتی رعنا به علی می‌گوید که شبیه پدرش است، او ناراحت می‌شود. او نمی‌خواهد حتی از نظر قیافه‌ای شبیه غلام باشد. اما بعد از آشنایی با رعنا، همه چیز عوض می‌شود. 

علی هیچ‌گاه در زندگی‌اش کسی را نداشته و هیچوقت واقعا دوست داشته نشده. به همین دلیل از پدرش می‌خواهد «حالا که یه نفر از ما خوشش اومده»، رعنا را به نفع او رها کند. علی از دوست داشته شدن توسط رعنا لذت می‌برد و رعنا را دوست دارد؛ اما در آخر نیز نمی‌تواند آن‌طور که می‌خواست دوست بدارد و دوست داشته شود.

در پایان، باز هم این پدرش است که زندگی را برای او جهنم می‌کند. اما تضاد جالبی در این فیلم نمایش داده شده است. پسری که تمام زندگی‌ش از شباهت با پدرش فرار می‌کرده، از زنی خوشش می‌آید که پدرش نیز پسندیده است. از زنی که جواهرات زیبا دارد و کفش‌های جذاب می‌پوشد.

• تحلیل روان‌شناختی شخصیت رعنا در فیلم پیرپسر:

رعنا در خانه‌ای بزرگ شده است که مادری سخت‌گیر و پدری خودبین آن را ساخته بودند. پدری که در اتاق خود تنها می‌نشیند و مواد مصرف می‌کند و مادری که از تک تک رفتارهای رعنا ایراد می‌گیرد. پدرش اولویت خانواده‌ی اوست. پدرش به نظر شکسته و ازکارافتاده می‌آید و به خاطر اعتیادش خُلق مناسبی ندارد. می‌توان حدس زد که احتمالا پدر رعنا برای هیچکس به جز خودش وقت ندارد.

مادرش اما منتقد رعناست. زمانی که برای مدتی کوتاه پیش او ماند، تمام تصمیماتش را زیر سوال برد. او می‌خواهد رعنا ازدواج کند و زندگی مناسبی داشته باشد. فکر می‌کند که رعنا نمی‌تواند به تنهایی از پس خودش بربیاید و انگار رعنا تنها زمانی توسط مادرش تایید می‌شود که همسری داشته باشد.

در صحنه‌ای که اتاق رعنا نشان داده می‌شود، تابلوی «جیغ» را می‎بینیم. با توجه به شرایط خانوادگی‌اش، انگار مدت‌هاست رعنا درون خودش صدای جیغی را خفه کرده است. صدایی که می‌خواهد فریاد بزند و خود واقعی رعنا را بیرون بریزد؛ خودی که رعنا از آن فراری است و از او می‌ترسد. رعنا مدت‌هاست که نقش بازی می‌کند؛ نقشی که در آن زنی بااعتماد به نفس بالاست و نیازی به هیچ فردی در زندگی‌ش ندارد. او کاملا مستقل است و به تنهایی از پس خودش برمی‌آید. او حتی به علی پیشنهاد می‌دهد که مانند او به دنبال استقلالش برود.

با این حال، رفتار او دختر کوچک درونش را بروز می‌دهد. دختری که می‌خواست توسط پدرش دیده شود و توسط مادرش تحسین. پس در میان افراد مختلف، جوری برخورد می‌کند تا تایید شود و در مرکز توجه قرار بگیرد. لباس‌های خاص می‌پوشد، کفش‌های جذابی برمی‌گزیند و آرایش ملایم اما زیبایی می‌کند. زمانی که علی را با خود به مهمانی می‌برد، به سمت افراد مختلف می‌رود، با آنها بگو و بخند می‌کند؛ حرف‌هایی می‌زند تا به تحسین او ختم شود. او نمی‌خواهد دل کسی را ببرد یا برای کسی عشوه بیاید؛ او می‌خواهد دیده شود، دوست داشته شود!

او این دیده شدن را، هرچقدر هم آسیب‌زا و چندش باشد، دوست دارد. اما خود می‌داند که این دوست داشتن خطاست. او فکر می‌کند باید مجازات شود؛ باید بخاطر لذتی که می‌‌برد بازخواست شود. پس خودش، خودش را مجازات می‌کند؛ در حمام خانه‌اش می‌نشیند و آرام آرام خودش را زخم می‌کند.

رعنا زندگی خود را در چرخه‌ای خاص معنا می‌دهد. او برای اینکه دیده شود همه نوع راهی را انتخاب می‌کند؛ راه‌هایی که حتی شاید خطرناک یا اشتباه باشند. زمانی که رعنا و غلام برای بار اول همدیگر را می‌بینند، غلام به شکل زننده‌ای به رعنا خیره شده است. دوست رعنا به او می‌گوید از غلام دوری کند، او به رعنا اخطار می‌دهد که این مرد، آدم درستی نیست. اما باز هم رعنا قبول می‌کند که به دیدن او برود و با او معامله کند. او بعد از اینکه رفتارهای منحرفانه‌ی غلام را درون خانه‌‌اش می‌بیند، همچنان او را برای مهمانی دعوت می‌کند.

زمانی که غلام او را درون ماشینش گیر می‌اندازد، رعنا تنها کمی دست‌وپا می‌زند. اما بعد با چشم‌های اشکین می‌نشیند و به جلو زل می‌زند. شاید او خود را لایق این سرنوشت می‌داند؛ شاید او با خودش فکر می‌کند که «حق دارد اینطور مجازات شود. او پول غلام را پذیرفته و به علی خیانت کرده. شاید باید این‌گونه پاسخ اشتباهاتش را بدهد.» 

پایان رعنا، پایانی بسیار غمگین است. زنی که می‌خواست دیده شود و مورد تأیید همه باشد، توسط غلام دیده و تأیید می‌شود؛ اما به قیمتی بسیار سنگین.

• تحلیل روان‌شناختی شخصیت غمخوار در فیلم پیرپسر:

غلام به فردی مانند غمخوار در زندگی‌ش نیاز دارد. فردی که انتقادی از کارهای او نکند و صرفاً در کنار او باشد. با حضور غمخوار او می‌تواند هرآنچه می‌خواهد انجام دهد؛ زیرا فردی در کنارش هست که در آخر، اشتباهاتش را بپوشاند. اما غمخوار، غلام را به خوبی می‌شناسد. او می‌داند غلام چگونه آدمی است و چطور باید با او رفتار کرد. او متوجه است که اگر تا حد امکان به غلام وفادار بماند، غلام دردسری برای او به وجود نخواهد آورد. حتی به شاگردش نیز نشان می‌دهد که بازی کردن با غلام هیچ‌گاه پایان خوشی نخواهد داشت.

بنابراین، رابطه‌ی غمخوار و غلام به هیچ عنوان، رابطه‌ای صرفا دوستانه و وفادارانه نیست؛ بلکه بده بستانی حساب‌شده است. غمخواری او تنها تا زمانی ادامه دارد که پای خودش گیر نباشد. او زمانی که کوچکترین مشکلی را احساس کند، پشت غلام را خالی خواهد کرد.

بعد از کشته شدن رعنا، رضا به دیدن غمخوار می‌رود. غمخوار خود را در میان دعوای غلام و پسرانش نمی‌اندازد؛ اما به شاگردش اجازه می‌دهد که آنچه از غلام دیده است را به رضا بگوید. با این کار او مخاطب خشم غلام قرار نخواهد گرفت؛ زیرا شاگردش غلام را لو داده است نه او! همچنین پای رضا و علی بیشتر از این به سمساری‌اش باز نخواهد شد. او نیز مسئولیتی در برابر هیچکس نداشت و مکملی برای شخصیت غلام می‌شد.

اگر به تحلیل روانشناختی فیلم‌های معروف علاقه‌مندید، وارد صفحه تحلیل روانشناختی فیلم شوید.

نتیجه‌گیری

نوشتن درباره این فیلم به هیچ عنوان کار راحتی نبود. این فیلم نه تنها نقاط قوت بسیاری داشت بلکه ضعف‌هایی را نیز با خود حمل می‌کرد. اما قصد من در این نوشته بررسی اشتباهات سینمایی نبود؛ من تنها می‌خواستم با دیدی بی‌طرف هرکدام از شخصیت‌ها را برای آنچه که هستند ببینم. همه‌ی آنها در سرنوشت خودشان نقش داشتند اما گرفتار محیط خود نیز بودند. دیدن این تضاد، این فیلم را بسیار تلخ و دردناک می‌کرد. همزادپنداری کردن با برخی از ویژگی‌های هرکدام از این شخصیت‌ها نیز، تلخی آن را چند برابر می‌کرد. با این حال، درد هنگام تماشای درد، واقعی‌ترین احساس انسانی است.