چگونه با کمک مشاور، خیانت را در رابطه مدیریت کنیم؟

خیانت اسم‌های دیگری هم دارد: داشتن رابطۀ نامشروع، بی‌وفایی و پیمان‌شکنی. صرف نظر از اصطلاح یا اسمی که به آن می‌دهند یا شکل خیانت، تأثیر آن بر رابطه غیرقابل انکار است: خیانت ضربه‌ای ویرانگر به رابطۀ متعهدانه است. وقتی خیانت اتفاق می‌افتد اعتماد از بین می‌رود و هر دو طرف رابطه در رنج، سردرگمی وعدم اطمینان در مورد آینده دست و پا می‌زنند.

وقتی به ما خیانت می‌شود احساس می‌کنیم قلبمان شکسته و احساساتی که بدون چشم‌داشت نثار طرف مقابل می‌کردیم بی‌ارزش شده‌اند. ممکن است خشمگین شویم اما از طرف دیگر هم هنوز دوستش داشته باشیم و به‌خاطر این دوست داشتن، خودمان را سرزنش کنیم. انگار که با همۀ وجود بخواهیم در آغوشش بگیریم؛ اما بازوانمان را قطع کرده باشند. تجربۀ همۀ این احساسات متعارض بعد از خیانت، طبیعی است.

ممکن است شما بعد از تجربۀ خیانت بخواهید به طرف مقابل شانس دوباره‌ای بدهید. اشکالی ندارد اگر با وجود قلب شکسته‌تان بخواهید رابطه را دوباره بسازید. با وجود همه‌چیز ممکن است بتوان رابطه را نجات داد. شاید بشود که هر دو طرف رابطه تصمیم بگیرند فرصت دیگری به این رابطه بدهند. شانس دومی که ممکن است نجات‌بخش باشد. البته که این تصمیم بر عهدۀ هر دو نفر، مخصوصا فرد خیانت‌دیده است. در اینجا کمک گرفتن از یک مشاور یا زوج‌درمانگر می‌تواند به شما کمک کند زخم‌هایتان را مرهم بگذارید و آسیب‌های رابطۀ خیانت‌دیده را مدیریت کنید. مشاور یا زوج درمانگر می‌تواند فضایی امن برای ارتباط سالم، بازسازی اعتماد و تصمیم‌گیری در مورد امکان نجات رابطه فراهم کند.

تعریف خیانت و اهمیت مدیریت آن

مفهوم خیانت در روابط عاطفی

به طور معمول، وقتی از خیانت حرف می‌زنیم تصور می‌کنیم خیانت یعنی داشتن یک رابطۀ پنهانی عاطفی یا جنسی با فرد دیگری در حالی‌که ازدواج کرده‌ایم یا در رابطۀ عاطفی هستیم. خیانت معمولاً شامل پنهان‌کاری است و می‌تواند یک اتفاق یکباره باشد یا ممکن است سال‌ها طول بکشد و آسیب‌های زیادی به رابطه و طرف مقابل بزند.

خیانت به شکل‌های مختلفی بروز می‌کند. خیانت محدود به بی‌وفایی و داشتن رابطه با فرد دیگری غیر از شما نیست، بلکه می‌تواند شامل زیر پا گذاشتن وعده‌ها، دروغ گفتن یا پنهان کردن اطلاعات، اولویت ندادن به یک رابطه یا افشای اطلاعاتی باشد که به صورت محرمانه با طرف مقابل به اشتراک گذاشته بودید. خیانت دیدن یا خیانت کردن می‌تواند توسط هر کسی تجربه شود و مختص هیچ جنسیت خاصی نیست.

از طرف دیگر هر زوجی، مرزها و انتظارات متفاوتی در رابطه‌شان دارند؛ بنابراین از برخی جهات، خیانت برای هر کسی متفاوت به نظر می‌رسد. به عنوان مثال، ممکن است شما و یارتان باهم توافق کرده باشید که هیچ دوستی از جنس مخالف نداشته باشید و اگر طرف مقابلتان این کار را انجام دهد احساس کنید به شما خیانت شده است. مهم است که از قبل دربارۀ حدود و ارزش‌های مشترکتان گفت‌وگو کرده باشید.
وقتی وارد یک رابطۀ متعهدانه می‌شویم، می‌پذیریم که بر اساس ارزش‌های اصلی و مشترک و متقابلی (مثلاً اعتماد، تعهد، احترام) باهم زندگی کنیم. وقتی یکی از طرفین پیوند اعتماد در رابطه را می‌شکند، پایه و اساس رابطه از بین می‌رود. خیانت روی عزت نفسِ طرفِ خیانت‌دیده تأثیر می‌گذارد و باعث می‌شود او به ارزش خودش شک کند.

ممکن است بعد از تجربۀ خیانت، احساس سردرگمی کنیم؛ زیرا اعتبار تمام حرف‌ها و قول‌های طرف مقابل زیر سوال می‌رود. افرادی که مورد خیانت قرار گرفته‌اند ممکن است در اعتماد کردن به دیگران مشکل داشته باشند و در نتیجه نتوانند روابط معنادار عاطفی ایجاد کنند؛ بنابراین مهم است که بتوانیم از خیانت و آسیب‌های همراهش به سلامت گذر کنیم.

علائم و نشانه‌های خیانت در رابطه

گاهی اوقات علائم خیانت خودش را در رابطه‌مان به شکل نامحسوسی نشان می‌دهد. درست است که وقتی وارد رابطه شدیم تصور نمی‌کردیم ممکن است روزی به دنبال علائم و نشانه‌های خیانت در رابطه‌مان بگردیم؛ این می‌تواند نشانۀ اعتماد ما باشد. با این وجود، اگر تردید کرده‌اید یا نگران شده‌اید، دانستن علائم هشداردهندۀ خیانت می‌تواند به شما کمک کند از خودتان و رابطه مراقبت کنید. اگر هر یک از این علائم را در رابطه‌تان می‌بینید متوقف شوید. درباره‌اش فکر کنید، با یارتان حرف بزنید یا با روان‌درمانگرتان در میان بگذارید. این نشانه‌ها قطعی نیستند اما اگر کنار هم بگذاریم‌شان، شاید خبر از مشکلی می‌دهند. در اینجا برخی از علائم خیانت آورده شده است، به این امید که بتواند از رابطۀ شما محافظت کند:

افزایش ساعات کاری

معمولا طرفی که خیانت می‌کند تمایل دارد تا دیروقت با شخص دیگر ملاقات کند، به بهانۀ اینکه قرارهای کاری مهمی دارد که تا دیر وقت طول کشیده‌اند.

حساسیت بیش‌ازحد نسبت به تلفن همراه

معمولا همسر خیانتکار از ترس اینکه نکند همسرش به طور اتفاقی با یک پیامک یا تماس برخورد کند، نسبت به تلفن همراهش حساس می‌شود.

رفتار پنهانی و مرموز

هنگام تلاش برای پنهان کردن یک رابطۀ خارج از ازدواج، شرکای خیانتکار تمایل دارند از ترس لو رفتن، در مورد افرادی که ملاقات می‌کنند و برنامۀ روزانه‌شان دروغ بگویند یا به طور فزاینده‌ای پنهان‌کاری کنند. آن‌ها رفتارهای غیرمعمول یا غیرقابل توضیحی مانند ترک خانه برای تماس‌های طولانی نشان می‌دهند.

سرگرمی‌های جدید

یک سرگرمی جدید، به خصوص سرگرمی‌ای که به حال بهترمان کمک می‌کند، عالی است! با این حال، اگر همسرتان سرگرمی یا علاقه جدیدی پیدا کرده که او را برای مدت طولانی از خانه دور نگه می‌دارد و به نظر می‌رسد که عمداً شما را از آن محروم می‌کند، این می‌تواند یک علامت خطر باشد.

تغییر در خلق‌وخو

همسران خیانتکار ممکن است ناگهان با اعضای خانواده‌شان تندخوتر یا بدخلق‌تر شوند. همچنین ممکن است تغییر چشمگیری در نگرش‌شان نسبت به همسرشان نشان دهد، مدام از او انتقاد کنند، شکاک شوند و به لحاظ عاطفی از همسرشان فاصله بگیرند.

توجه ناگهانی به ظاهر

افرادی که روابط خارج از ازدواج دارند، تمایل دارند بیشتر به ظاهرشان توجه کنند. آن‌ها ممکن است بیشتر به فکر مو یا آرایششان باشند یا ممکن است مانند زمانی که برای اولین بار قبل از ازدواج با همسرشان قرار می‌گذاشتند، لباس‌های شیک‌تری بخرند.

غیرقابل دسترس هستند

منطقی است افراد گاهی اوقات به دلیل جلسات کاری یا زمانی که فرد روی کارهای خاصی مانند رانندگی تمرکز می‌کند، غیرقابل دسترس باشند. با این حال، طبیعی نیست که یک زوج متاهل اغلب برای مدت طولانی از تماس و دسترسی دور باشند. معمولا در حد چند دقیقه طول می‌کشد تا به یک پیام متنی پاسخ بدهیم.

اجتناب از صمیمیت جنسی

همسر خیانتکار ممکن است به دلیل علاقۀ جنسی بیشتر به شخص جدید، از رابطۀ جنسی با همسرش اجتناب کند. اجتناب از رابطۀ جنسی با همسر همچنین ممکن است از روی احساس گناه و اضطراب ناشی از خیانت باشد.

هزینه‌های مالی غیرقابل توضیح

هزینه‌های غیر معمول زیاد که هیچ توضیحی برایش نیست ممکن است نشانه‌هایی از یک رابطۀ نامشروع احتمالی باشد.

علل و عوامل موثر در وقوع خیانت

شناخت علل خیانت به به ما کمک می‌کند تا به جای تمرکز صرف بر پیامدهای خیانت، به ریشه‌هایش نیز فکر کنیم. وقتی ریشه‌های خیانت را بدانیم بهتر می‌توانیم درک کنیم که چرا خیانت اتفاق افتاد و به دنبال راهی برای ترمیم رابطه یا تمام شدنش بگردیم.
عوامل روانشناختی

ویژگی‌های شخصیتی

ویژگی‌های فردی و شخصیتی نقش مهمی در تمایل به خیانت در روابط دارند. یکی از این ویژگی‌های شخصیتی، خودشیفتگی است. خودشیفتگی با احساس شدید حق‌به‌جانب بودن، خودبزرگ‌بینی و فقدان همدلی مشخص می‌شود. افرادی که گرایش‌های خودشیفتگی دارند، ممکن است بیشتر تمایل داشته باشند که از چندین شریک عاطفی، اعتبار و تحسین دریافت کنند و اغلب تأثیر اعمال خود را بر رابطۀ اصلی‌شان نادیده می‌گیرند.

نیازهای عاطفی

عزت نفس پایین یکی دیگر از عوامل روانشناختی است که می‌تواند در خیانت نقش داشته باشد. افرادی که با احساس ناکافی بودن یا ناامنی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، ممکن است به دنبال اعتبار و تأیید از منابع خارجی باشند. آن‌ها به شکل ناهشیار خودشان را درگیر روابط خارج از ازدواج می‌کنند تا از این طریق عزت نفسان را بالا ببرند.
علاوه‌براین، سبک‌های دلبستگی که در اوایل کودکی ایجاد می‌شوند، می‌توانند بر نحوۀ هدایت روابط صمیمانه افراد در بزرگسالی تأثیر بگذارند. افرادی که سبک‌های دلبستگی ناامن، مانند طردکننده-اجتنابی دارند، ممکن است بیشتر مستعد جستجوی ارتباط عاطفی و رضایت در خارج از رابطۀ اصلی‌شان باشند.

پویایی‌های روابط

مشکلات ارتباطی از جمله دلایل اصلی خیانت در روابط هستند. در اینجا به برخی از مشکلات ارتباطی رایج اشاره می‌کنیم:

• مهارت‌های ارتباطی ضعیف: مشکل در بیان واضح افکار و احساسات، که منجر به سوءتفاهم و ناامیدی می‌شود.
• تعارض حل نشده: اختلافات یا مشکلات حل‌نشدۀ طولانی‌مدت در رابطه که باعث تنش و رنجش می‌شود.
• فاصلۀ عاطفی: احساس جدایی یا قطع ارتباط بین دو نفر که اغلب ناشی از موانع ارتباطی یا تعارضات حل نشده است.

رضایت از رابطه

سطح رضایت در یک رابطه به طور قابل توجهی بر احتمال خیانت تأثیر می‌گذارد. در اینجا به برخی از عوامل مرتبط با رضایت از رابطه اشاره می‌کنیم:

• نارضایتی از شریک زندگی: احساس نارضایتی در رابطه با شریک زندگی به دلایل مختلف؛ مانند فقدان ارتباط عاطفی یا ارزش‌های ناسازگار.
• کسلی یا سردی: سردی رابطه و خالی بودنش باعث می‌شود به تازگی و هیجان متمایل شویم و در نتیجه بعضی افراد را به سمت خیانت می‌برد.
• انتظارات غیرواقع‌بینانه: باور به اینکه یک رابطۀ کامل یا ایده‌آل وجود دارد، منجر به ناامیدی و نارضایتی می‌شود؛ در نتیجه فرد به دنبال رابطۀ کامل با فرد دیگری می‌رود.

نقش‌ها و انتظارات جنسیتی و تاثیر آن بر افزایش احتمال خیانت در رابطه

امروزه نگاه ما نسبت به نقش‎های جنسیتی در حال تغییر است. تغییر نگرش ما نسبت به نگرش‌های اجتماعی ممکن است بر باورها و رفتارهای ما در رابطه با وفاداری و تعهد تأثیر بگذارد. ممکن است تصور کنیم مردان بیشتر از زنان خیانت می‌کنند یا زنان هستند که با رفتارهایشان مرد را به سمت خیانت سوق می‌دهند. به یاد داشته باشید هر جنسیتی می‌تواند خیانت کند. خیانت مختص گروه خاصی نیست. بنابراین به جای تکرار کورکورانۀ این جملات و باورها سعی کنیم نگاه واقع‌بینانه‌ای به خودمان و رابطه‌هایمان داشته باشیم و در راستای حل مشکلات فردی و ارتباطی‌مان قدم برداریم.

فرایند مشاوره برای مدیریت خیانت

مشاوره چطور به مدیریت خیانت در رابطه کمک می‌کند؟ خیانت می‌تواند تأثیر مخربی بر رابطه شما داشته باشد. ممکن است هر دوی شما طیف وسیعی از احساسات شدید را تجربه کنید و برقراری ارتباط، به خصوص در مراحل اولیه فهمیدن خیانت، دشوار شود. کمک گرفتن از یک مشاور آموزش‌دیده برای گذر از این دوران دشوار می‌تواند بسیار ارزشمند و از بسیاری جهات مفید باشد، از جمله:

فراهم کردن فضایی که بتوانید درد، رنجش و خشم خود را پردازش کنید:

ممکن است ابراز احساسات منفی به صورت فردی یا به عنوان یک زوج برای شما دشوار باشد. پردازش این احساسات بخش اساسی بهبودی از خیانت است.

کمک به شما در درک دلیل این اتفاق:

این رایج‌ترین سوالی است که توسط افرادی که مورد خیانت قرار گرفته‌اند پرسیده می‌شود. همچنین ممکن است فردی که خیانت کرده است در مورد آنچه او را به خیانت سوق داده است، احساس سردرگمی کند. این سردرگمی ممکن است طرف مقابل را عصبانی کند. مشاور یا زوج‌درمانگر به شما کمک می‌کند تا دلیل خیانت را بفهمید و درک کنید.

کمک به شناسایی مرزها:

اغلب، ما بدون گفت‌وگوهای آزاد در مورد مرزها و انتظاراتمان وارد روابط می‌شویم. وقتی مرزهایمان مشخص باشند رابطه بهتر پیش می‌رود و هر کدام احساس تعهد بیشتری می‌کنیم که به آن‌ها پایبند بمانیم. مشاوره به شما کمک می‌کند مرزهای سالمی برای رابطه‌تان بگذارید و در موردشان باهم حرف بزنید.

بررسی نیازهای برآورده‌نشده:

ممکن است برای شما دشوار باشد که درخواست کنید نیازهایتان به روشی سالم برآورده شوند. بنابراین ممکن است به دنبال برآورده شدن آن نیازها (از جمله نیازهای جنسی) در جای دیگری باشید. مشاوره به شما کمک می‌کند تا ابراز نیاز سالم را یاد بگیرید و اولویت‌های یکدیگر را بشناسید.

کمک به شما برای سوگواری برای رابطه قدیمی و مذاکره در مورد آنچه هر دو برای آینده می‌خواهید:

ممکن است ترک کردن یا برعکس ماندن در رابطه‌ای که در آن خیانت دیده‌اید برای شما شرم‌آور باشد. بررسی این موضوع با یک مشاور می‌تواند مفید باشد زوج‌درمانگر به شما کمک می‌کند تا تصمیم درستی بگیرید.

کمک به شما برای بازسازی اعتماد:

اگر به شما خیانت شده باشد، ممکن است اعتماد دوباره به دیگران برایتان غیرممکن به نظر برسد. بررسی بخشش و بازسازی اعتماد به زمان و تعهد نیاز دارد. درمانگر شما در این مسیر شما را راهنمایی خواهد کرد.

بهبود ارتباط:

درمانگر شما تکنیک‌ها و ابزارهایی را برای کمک به بهبود ارتباط شما ارائه می‌دهد.

کمک به درک دنیای درونی یکدیگر:

ما به عنوان انسان، زندگی را از دریچه منحصربه‌فرد خودمان می‌بینیم. این می‌تواند درک شریک زندگی‌تان را برای شما دشوار کند، از طرف دیگر اگر نتوانید دنیای درونی یکدیگر را درک کنید ممکن است احساس تنهایی کنید. بررسی این موضوع در مشاوره می‌تواند به شما کمک کند تا با شریک زندگی‌تان ارتباط واقع‌بینانه‌تری برقرار کنید.

روش‌های درمان و حمایت در مشاوره خیانت

درمانگرها از طیف گسترده‌ای از رویکردها مانند مشاوره فردی، زوج درمانی، مشاوره خانواده، مشاوره خیانت برای درمان خیانت استفاده می‌کنند. در ادامه برخی از روش‌هایی که درمانگران خیانت به مسائل در رابطه می‌پردازند، فهرست شده است:

مشاوره فردی یا روان‌درمانی فردی

درمان فردی به شما کمک می‌کند ترومای خیانت را به شکل مناسبی پردازش کنید. روان‌درمانی کمک می‌کند بتوانید هیجانات شدیدتان را شناسایی و تجربه کنید و به مرور زمان بتوانید بدون سرزنش خودتان یا تحقیر دیگری، انتخابی واقع‌بینانه دربارۀ رابطه‌تان داشته باشید. مشاوره فردی ظرفیت ارتباطی شما را بهبود می‌دهد و کمک می‌کند روابط بهتر، عمیق‌تر و سالم‌تری بسازید و مراقب خودتان هم باشید.

زوج درمانی

این رویکرد صرفاً بر بهبود رابطۀ شما با طرف مقابلتان متمرکز است. اهداف مشاوره زوجین بعد از خیانت موارد زیر است:

1. ارزیابی و شناسایی پیچیدگی‌های رابطۀ بین شما و تاریخچۀ مشترکتان
2. کنجکاوی برای شناسایی دلایل دخیل در شکل‌گیری خیانت
3. ایجاد فرصت امن برای به کلام در آوردن و بحث بیشتر زوجین دربارۀ رابطه و مشکلاتشان
4. بررسی احساسات زوجین نسبت به هم بعد از خیانت
5. بررسی سبک دلبستگی شما و همسرتان و تاثیر آن بر پویایی‌های رابطه‌تان
6. قرار دادن شما در موضع انتخاب واقع‌بینانه (چه جدایی و چه ادامۀ رابطه)
7. کمک به شما در مورد آنچه باید اتفاق بیفتد تا رابطه نه‌تنها زنده بماند، بلکه بهتر شود

درمانگران این رویکرد درمانی برای کمک به تقویت رابطه و بهبود مهارت‌های ارتباطی و مهارت‌های حل تعارض زوجین استفاده می‌کنند. هدف زوج درمانی کمک به زوجین است برای اینکه به تصمیم و انتخاب آگاهانه برسند و اگر قرار شد باهم بمانند در آینده شاهد تکرار خیانت نباشند.

راهکارهای پیشگیری از خیانت و تقویت رابطه

پیشگیری از خیانت با ایجاد یک رابطۀ سالم مبتنی بر احترام متقابل و اعتماد آغاز می‌شود. در اینجا چند راهکار کلیدی برای جلوگیری از خیانت ارائه شده است:

ارتباط بدون قضاوت را حفظ کنید:

ارتباط منظم و صادقانه حیاتی است. برای صحبت در مورد احساسات، نگرانی‌ها و انتظاراتتان وقت بگذارید. این می‌تواند به حل مشکلات احتمالی قبل از تبدیل شدن آن‌ها به مشکلات قابل توجه کمک کند.

اولویت‌بندی زمان با کیفیت:

گذراندن زمان با کیفیت با هم، پیوند شما را تقویت می‌کند. در فعالیت‌هایی که هر دو از آن‌ها لذت می‌برید شرکت کنید.

قدردانی‌تان را نشان دهید:

حرکات کوچک مهربانی و قدردانی می‌تواند در حفظ پویایی مثبت رابطه بسیار مؤثر باشد.

به موقع به مشکلات رسیدگی کنید:

اجازه ندهید مشکلات تشدید شوند. رسیدگی به مشکلات به محض بروز، از تبدیل شدن آن‌ها به درگیری‌های بزرگتر که می‌تواند یکی از طرفین را به جستجوی آرامش در جای دیگری سوق دهد، جلوگیری می‌کند.

مرزها را تعیین کنید:

مرزهای مشخصی در مورد رفتار مناسب با دیگران تعیین کنید. درک و احترام به این مرزها برای حفظ اعتماد بسیار مهم است.

از نظر عاطفی و جسمی در ارتباط باشید:

صمیمیت عاطفی و جسمی هر دو جنبه‌های مهمی از یک رابطه هستند. حفظ ارتباط عاطفی می‌تواند به قوی ماندن پیوند شما کمک کند.

راه‌های غلبه بر ترومای بعد از خیانت

ممکن است ناگهان با دیدن یک پیامک ساده، تپش قلب بگیرید یا وقتی طرف مقابل دیر کرد شاید دارد خیانتی اتفاق می‌افتد. خیانت، یک زخم روان‌شناختی جدی و عمیق است و اگر به درستی پردازش نشود ممکن است تا همیشه خون‌ریزی کند و روابط آینده‌مان را نیز تحت تاثیر قرار بدهد. برای غلبه بر این تروما:

1. به خودتان زمان بدهید؛ این زخم‌ها یک‌شبه خوب نمی‌شوند.
2. احساسات‌تان را انکار نکنید. برای تنظیم بهتر احساساتتان از مشاوره یا روان‌درمانی کمک بگیرید.
3. مراقب جسم‌تان باشید: غذا، خواب، پیاده‌روی، ورزش. گاهی اوقات جسم کمک می‌کند ذهن‌تان قوی‌تر شود.
4. تا وقتی احساسات آرام نشده، تصمیم‌های بزرگ (مثل جدایی یا حتی ادامه زندگی) را به تعویق بیندازید.

نتیجه‌گیری

خیانت یکی از بدترین اتفاق‌هایی است که ممکن است برای یک رابطه بیفتد؛ اما به خاطر داشته باشید شما و رابطه‌تان در آن زمان بیشتر از هر وقت دیگری به مراقبت و حمایت نیاز دارید. ممکن است تصمیم بگیرید در رابطه بمانید و ترمیمش کنید یا رابطه را تمام کنید و در جای دیگری با فرد دیگری به دنبال عشق و دوست داشته شدن بگردید. در هر دو صورت مشاور و روان درمانگر می‌تواند به شما کمک کند تا تصمیم درستی بنا بر شرایطتان بگیرید. کلینیک روان پویشی آگاه می‌تواند به شما کمک کند تا مشاور مناسبی پیدا کنید و فرایند روان‌درمانی یا زوج‌درمانی استاندارد و با کیفیتی دریافت کنید.