بادی شیمینگ یا شرم از بدن چیست؟

شاید پذیرفتنش سخت باشد؛ اما حقیقت انکارناپذیر این است که ما در عصر کمال‌گرایی زندگی می‌کنیم. عصری که در آن بدن‌ و چهره‌مان با رتوش‌ها و فیدهای رسانه‌های اجتماعی، به میدان‌ نبردی برای انتظارات جامعه تبدیل شده‌اند. از نگاه روانشناسی، این نوع تفکر و رفتار همچون سلاحی قدرتمند عمل می‌کند؛ سلاحی که زخم‌های عمیقی بر عزت نفس، سلامت روان و حتی روابط‌‌مان برجای می‌گذارد. در این مقاله از وب‌سایت کلینیک روان‌پویشی آگاه می‌خواهیم دربارۀ شرم از بدن صحبت کنیم و ابعاد مختلف آن را در دنیای امروز بررسی کنیم.

تعریف بادی شیمینگ یا شرم از بدن

بادی شیمینگ یعنی هر رفتار یا حرفی که مستقیم یا غیرمستقیم، ظاهر آدم‌ها را نشانه می‌گیرد و نکته‌ای منفی به آن‌ها می‌چسباند. بادی شیمینگ می‌تواند از سمت خود فرد باشد، از اطرافیان بیاید یا حتی در ابعاد گسترده و به عنوان فرهنگ در جامعه مطرح باشد. در واقع هر انتقاد منفی و تند درباره سایز، سن، رنگ پوست، مو، وزن یا حتی جذابیت افراد، نوعی بادی شیمینگ محسوب می‌شود.

در طول تاریخ، این نوع نگاه‌ها در جوامع مختلف رواج داشته است. مثلاً در ایرانٍ دوران قاجار، وزن زیاد نشان‌دهنده سلامت فرد بود و اگر فردی لاغر بود، برچسب ناسالم به او زده می‌شد. درمقابل، در فرهنگ غربی و مخصوصاً در پنجاه سال اخیر، وزن کم و اندام استخوانی تبدیل به معیار زیبایی شده و اگر کسی کمی اضافه وزن داشته باشد، به‎راحتی با برچسب «چاق» یا «تنبل» قضاوت می‌شود.

بادی شیمینگ به جنسیت خاصی محدود نیست. هم مردان و هم زنان در طول تاریخ با این برچسب‌ها روبه‌رو بوده‌اند؛ اما واقعیت این است که زنان بسیار بیشتر زیر فشار آن قرار گرفته‌اند و آسیب‌های روانی زیادی را تجربه‎ کرده‌اند.

علائم و نشانه‌های بادی شیمینگ

براساس مقاله وب‌سایت verywellmind، بادی شیمینگ (Body shaming) یا شرم از بدن، به احساس خجالت یا شرم از شکل و ظاهر بدن خود یا دیگران گفته می‌شود. این احساس ممکن است از انتقاد یا قضاوت‌های منفی دیگران درباره ظاهر فرد ناشی شود، یا وقتی فرد خودش را  با استانداردهای زیبایی‌ای که در جامعه و رسانه‌ها ترویج می‌شوند مقایسه می‌کند، ایجاد می‌شود. در ادامه به علائم و نشانه‌های بادی شیمینگ می‌پردازیم.

• احساس شرم و خجالت از ظاهر بدن: این احساس می‌تواند شامل شرم از چاقی، لاغری، اندازه یا شکل اندام‌ها، یا ویژگی‌های خاص ظاهری مانند بینی، مو یا لب‌ها باشد.
• افکار منفی و انتقادی درباره بدن: فرد ممکن است دائماً از ظاهر خود ایراد بگیرد، خود را با دیگران مقایسه کند یا به دنبال نقص‌های خیالی در بدنش باشد.
• کاهش اعتماد‌ به‌ نفس: بادی شیمینگ می‌تواند باعث کاهش اعتماد‌ به‌ نفس و احساس بی‌ارزشی شود.
• اضطراب و افسردگی: احساس شرم از بدن ممکن است به اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات روانی منجر شود.
• اختلالات خوردن: بادی شیمینگ می‌تواند با اختلالات خوردن مانند پرخوری عصبی، بی‌اشتهایی عصبی یا اختلالات دیگر در خوردن همراه باشد.
• اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی: فرد ممکن است به دلیل ترس از قضاوت یا شرم از ظاهر خود از شرکت در فعالیت‌های اجتماعی یا قرار گرفتن در معرض دید دیگران اجتناب کند.
• افکار خودکشی یا خودآزاری: در موارد شدید، بادی شیمینگ می‌تواند منجر به افکار خودکشی یا خودآزاری شود.
• تغییر در رفتار: ممکن است فرد دچار تغییراتی در اشتها، خواب یا سطح فعالیت‌های روزمره‌اش شود.

علل و عوامل مؤثر در بادی شیمینگ

همان‌طور که در مقاله‌ای از وب‌سایت helpguid آمده، بادی شیمینگ یا شرم از بدن یعنی وقتی فرد احساس شرم و نارضایتی از ظاهر و بدن خودش پیدا می‌کند و یا توسط دیگران تحقیر و انتقاد می‌شود. این پدیده می‌تواند علل و عوامل مختلفی داشته باشد، از جمله استانداردهای زیبایی غیرواقعی، قضاوت‌های اجتماعی و تجربیات منفی فردی. در ادامه به علل بادی شیمینگ اشاره می‌کنیم.

• استانداردهای زیبایی غیرواقعی: رسانه‌ها و تبلیغات اغلب معیارهای زیبایی غیرواقعی را ترویج می‌دهند که بسیاری از افراد قادر به دستیابی به آن‌ها نیستند؛ این امر می‌تواند شرم از بدن را به دنبال داشته باشد.
• قضاوت‌های اجتماعی: جامعه و فرهنگ ممکن است معیارهای خاصی برای ظاهر و بدن تعیین کنند و افرادی که با این معیارها مطابقت ندارند، ممکن است مورد قضاوت و انتقاد قرار گیرند.
• تجربیات منفی: تجربیاتی مانند تمسخر، آزار کلامی یا انتقاد از سوی دیگران، می‌تواند باعث ایجاد احساس شرم و نارضایتی از بدن شود.
• مقایسه با دیگران: مقایسه خود با دیگران، به ‌ویژه افرادی که در رسانه‌ها یا شبکه‌های اجتماعی به عنوان افراد زیبا و جذاب نشان داده می‌شوند، می‌تواند منجر به احساس کمبود و نارضایتی از بدن شود.
• فرهنگ و رسوم: در برخی فرهنگ‌ها، معیارهای خاصی برای زیبایی وجود دارد که می‌تواند باعث ایجاد بادی شیمینگ در میان افراد شود.
• رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی: انتشار تصاویر و اطلاعات غیرواقعی از بدن می‌تواند به شکل‌گیری بادی شیمینگ کمک کند.
• روابط شخصی: انتقادها و قضاوت‌های اطرافیان، به‌ ویژه در روابط نزدیک مانند خانواده و دوستان، تأثیر قابل‌توجهی در ایجاد بادی شیمینگ دارند.
• مشکلات روانی: برخی از افراد ممکن است به اختلال بدشکلی بدن (Body Dysmorphic Disorder) دچار باشند که  باعث حساسیت بیش از حد به ظاهر و بدن و در نتیجه بادی شیمینگ می‌شود.
• تربیت و آموزش نادرست: آموزش نادرست در کودکی و عدم آگاهی از تفاوت‌های فردی و پذیرش تنوع ظاهری می‌تواند در بزرگسالی منجر به بادی شیمینگ شود.

بادی شیمینگ تأثیرات منفی زیادی بر سلامت روان و جسم دارد و می‌تواند باعث اضطراب، افسردگی، اختلالات خوردن و کاهش اعتماد به‌ نفس در افراد شود.

انواع بادی شیمینگ

احساس شرم از بدن زمانی ایجاد می‌شود که شکل، اندازه و به‌ طور کلی ظاهر، اندام یا صورت شما با کلیشه‌های فرهنگی و اجتماعی مرتبط با بدن مطابقت نداشته باشد. رایج‌ترین مواردی که باعث ایجاد بادی شیمینگ می‌شوند را در ادامه معرفی می‌کنیم:

1. وزن: رایج‌ترین موضوع در بادی شیمینگ، وزن بدن است. در طول تاریخ هنجارهای اجتماعی و فرهنگی معیارهای متفاوتی برای آن تعیین کرده‌اند. حتی امروز هم در جوامع مختلف، تصویر واحدی از «وزن مناسب» وجود ندارد؛ برخی فرهنگ‌ها وزن بیشتر را تشویق و برخی وزن کمتر را تأیید می‌کنند. در هر صورت، هر دو کفه این ترازو اشتباه و آسیب‌زننده است. ادبیات بادی شیمینگ مخصوصاً درباره وزن، همیشه مستقیم و آشکار نیست؛ گاهی از طریق رفتارهایی مانند دست زدن بی‌اجازه به بدن فرد یا حتی با قربان‌صدقه‌های کنایه‌‌آمیز، این پیام منفی منتقل می‌شود.
2. موی بدن: بادی شیمینگ در مورد موی بدن زنان از موضوعات بحث‌برانگیز است. برخی آن را منزجرکننده می‌دانند و بعضی دیگر اهمیتی به آن نمی‌دهند. دلیل مورد بحث بودن آن، دو دستگی زنان در این مسئله است. برخی از زنان مرتب آن را اصلاح می‌کنند یا با روش‌های مدرن‌تر و حتی دردناک از بین می‌برند، در حالی که گروه دیگر مشکلی با آن ندارند. در نهایت، همین مسئله که بدانیم فرد نسبت به بدنش آگاه است و انتقاد ما صرفاً توهین و آسیب‌زننده است و نیازی به آن وجود ندارد کفایت می‌کند. در طول تاریخ و در فرهنگ‌های مختلف، موی بدن زن مخصوصاً در دست و ران‌ها، نشانه‌ای از بلوغ، پختگی و زنانگی بود.
3. جذابیت: قبل از شروع صحبت درباره جذابیت و بادی شیمینگ، باید در نظر بگیریم که جذابیت مفهومی نسبی است و هر فرد ذهنیت خاصی درباره آن دارد. هر فرهنگ معیارهای متفاوتی برای زیبایی دارد و افراد نیز نظرهای مختلفی درباره آن دارند. نظر دادن درباره جذابیت افراد، چه مثبت باشد و چه منفی، وقتی بدون توجه به ویژگی‌های شخصیتی یا توانایی‌ها صرفاً بر ظاهر فرد تمرکز کند، نوعی بادی شیمینگ محسوب می‌شود.
4. غذا خوردن: بخش عمده‌ای از بادی شیمینگ در خانه و توسط نزدیکان هنگام غذا خوردن رخ می‌دهد. از آنجا که متابولیسم افراد با یکدیگر متفاوت است، نیاز آن‌ها به غذا نیز یکسان نیست. علاوه بر این، به دلیل نقش تالاموس و هیپوتالاموس در کنترل وزن، میزان غذای مصرف‌شده ارتباط خطی و مستقیم با وزن بدن ندارد. بنابراین، نظر دادن درباره ماهیت، نحوه یا میزان غذای خورده‌شده، بادی شیمینگ به شمار می‌رود.
5. لباس و پوشش: استفاده از لباس به‌عنوان بیانیه‌ای در زمینۀ فشن یا برای نشان دادن برتری فرد، از دهۀ هشتاد میلادی شروع شد. نظر دادن دربارۀ لباس افراد، به شکلی که در آن بدنشان درست یا نادرست ارزیابی شود، نوعی بادی شیمینگ است. مثلا اینکه بگوییم « این لباس در تن تو زیباست چون بدنت خوش‎فرم است» یا « این لباس مناسبت نیست، چون بدنت خوش‌فرم نیست»، هر دو اشتباه و آسیب‌زننده‌اند.
6. سن: بادی شیمینگ مرتبط با سن به تغییرات ناشی از افزایش سن در چهره و بدن فرد اشاره دارد. هرگونه اشاره منفی به این تغییرات، به نحوی که زیبایی یا جذابیت فرد را زیر سوال ببرد، نوعی بادی شیمینگ است. مثلاً « تو پر از چین‌و‌چروک هستی، پس زیبا نیستی».
7. مو: کلیشه‌های فرهنگی درباره زیبایی و جذابیت، معمولاً بر موی سر زنان نیز متمرکز است. بلندی، رنگ، چربی و براقیت مو به عوامل ژنتیکی و زیستی زیادی وابسته است و نسبت دادن آن به تنبلی یا کثیفی فرد بادی شیمینگ است.

عوارض و تأثیرات بادی شیمینگ

بادی شیمینگ یا شرمساری بدنی، پدیده‌ای است که در آن افراد به خاطر ظاهر فیزیکی خود مورد قضاوت، تمسخر یا انتقاد قرار می‌گیرند. این رفتار می‌تواند تأثیرات منفی جدی بر سلامت روان و عزت‌ نفس افراد داشته باشد. در ادامه به برخی از عوارض و تأثیرات بادی شیمینگ اشاره می‌کنیم.

• افسردگی: احساس شرم و قضاوت مداوم می‌تواند منجر به افسردگی شود.

• کاهش عزت‌ نفس: بادی شیمینگ عزت‌ نفس افراد را به شدت کاهش می‌دهد و باعث می‌شود احساس بدی نسبت به خودشان پیدا کنند.
• اختلالات خوردن: برخی افراد ممکن است برای جبران نارضایتی از ظاهر خود، به اختلالات خوردن مانند پرخوری عصبی یا بی‌اشتهایی عصبی روی آورند.
• اضطراب: قضاوت مداوم در مورد ظاهر فرد می‌تواند منجر به اضطراب و استرس شود.
• آسیب به سلامت روان: بادی شیمینگ می‌تواند باعث پریشانی روحی، کاهش اعتماد به نفس و تمایل به آسیب رساندن به خود شود.
• انزوای اجتماعی: فرد ممکن است به دلیل شرمساری بدنی از شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و جمع دوری کند.
• افکار خودکشی: در موارد شدید، بادی شیمینگ می‌تواند منجر به افکار خودکشی شود.

دریافت مشاور استرس و اضطراب

شرم از بدن را در سنین مختلف بشناسید

بادی شیمینگ می‌تواند در گروه‌های مختلفی از افراد دیده شود و هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند:

• شرم از بدن در مردان: در گذشته، بیشتر صحبت‌ها درباره شرم از بدن مربوط به زنان بود، اما در سال‌های اخیر، مردان هم برای داشتن بدن ایده‌آل تحت فشار قرار گرفته‌اند. به خصوص در جامعه امروزی که رسانه‌ها و تبلیغات خیلی روی زیبایی و ظاهر بدنی تأکید دارند. مردان هم به دنبال داشتن عضلات خاص و قد بلند هستند. این نوع شرم از بدن می‌تواند باعث کاهش اعتمادبه‌نفس شود و در جنبه‌های مختلف زندگی، حس کمبود به آن‌ها بدهد. خیلی از آقایان به خاطر اینکه با این معیارهای جامعه جور در نمی‌آیند، ممکن است در ارتباطات اجتماعی یا حتی روابط عاطفی‌شان به مشکل بخورند.
• شرم از بدن در زنان: شرم از بدن در خانم‌ها بیشتر از بقیه گروه‌ها رایج است، چون آن‌ها برای رسیدن به معیارهای زیبایی تحت فشار بیشتری هستند. در جامعه‌ای که ایده‌آل‌های خاصی برای زیبایی زنان در نظر گرفته می‌شود، این موضوع می‌تواند باعث نارضایتی از بدن شود. خانم‌ها به دلیل مسائل فرهنگی و اجتماعی، معمولاً بیشتر از مردان درباره ظاهرشان قضاوت می‌شوند. به خصوص در جوامع مدرن که تصاویر زنان با اندام‌های خاص در تبلیغات و رسانه‌ها نشان داده می‌شوند، حس نرسیدن به این استانداردها می‌تواند به شرم از بدن و مشکلات روانی مختلفی مثل اضطراب، افسردگی و اختلالات خوردن منجر شود.
• بادی شیمینگ در نوجوانان: نوجوانان به خاطر تغییرات بدنی و هورمونی که در دوران بلوغ تجربه می‌کنند، خیلی بیشتر در معرض شرم از بدن قرار دارند. در این دوران بدن تغییرات زیادی می‌کند که می‌تواند باعث نگرانی نوجوانان درباره ظاهرشان شود. فشارهای اجتماعی، قضاوت دوستان و انتظار برای هماهنگی با استانداردهای زیبایی می‌تواند این حس را بدتر کند. همچنین، نوجوانان ممکن است با مقایسه خودشان با دیگران، احساس ناراحتی و شرم از بدن‌ را تجربه کنند. این مسئله می‌تواند در آینده باعث مشکلات روانی مثل اضطراب اجتماعی یا افسردگی در آن‌ها شود.
• شرم از بدن در کودکان: در کودکان، شرم از بدن می‌تواند از تأثیر محیط اطرافشان مثل رفتار دوستان، حرف‌های والدین یا حتی تبلیغات رسانه‌ها ناشی شود. بعضی از کودکان ممکن است به خاطر ویژگی‌های خاص بدنی‌شان مثل وزن زیاد، قد کوتاه یا حتی رنگ پوست‌شان، احساس شرم کنند. اگر این احساسات نادیده گرفته شوند یا درست مدیریت نشوند، می‌توانند در بزرگسالی به مشکلات روانی جدی تبدیل شوند. به همین دلیل، آموزش پذیرش بدن از سنین پایین می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از شرم از بدن در بزرگسالی داشته باشد.

روش‌های درمان و مقابله با بادی شیمینگ

اکنون که به جنبه‌های متفاوت و ضرورت رویارویی با این مسئله پی برده‌اید، اقدام برای رهایی از آن بسیار آسان‌تر خواهد بود. در ادامه 9 توصیه مهم برای مقابله با پدیده تن‌شرمی و کنترل آن ارائه می‌کنیم:

1. محتوای شبکه‌های اجتماعی‌تان را فیلتر و انتخاب کنید: سعی کنید خودخواسته و آگاهانه خود را در معرض و مواجهه با پیام‌هایی قرار دهید که میزان عشق به خود و تمایل به پذیرش بدن را در شما بالا می‌برند. انجام دادن این کار به شما قدرت می‌دهد تا بر هجوم پیام‌های آشکار و پنهانی که دائماً به سمت‌تان می‌آیند غلبه کنید.
2. به یاد داشته باشید شما چیزی بسیار فراتر از بدن خود هستید: حتی اگر از برخی جنبه‌های ظاهری بدن‌تان ناراضی هستید، جدا از ظاهرتان، در جایگاه یک انسان، موجود ارزشمندی هستید. افکار و احساسات‌تان تمام اجزا و ارکانی هستند که خودِ منحصر به‌ فردتان را تشکیل می‌دهند.
3. اشتباه خود را بپذیرید: اگر فکر می‌کنید بدن‌تان به ‌اندازه کافی خوب نیست، به‌صورت ناخودآگاه، هرگونه اطلاعات خلاف آن (مثل پیام‌های مثبتی نظیر تو خوبی، تو زیبایی، تو دوست‌داشتنی هستی) به‌‌عنوان داده نادرست در نظر گرفته شده و باعث آزردگی‌تان می‌شود. بنابراین، وقتی شواهدی ارائه می‌شود که به شما نشان می‌دهد به ‌اندازه کافی خوب هستید، به ‌احتمال زیاد مغزتان به‌طور خودکار اطلاعات را تشخیص نداده و آن‌ها را معتبر نمی‌داند. می‌توانید به بررسی این احتمال بپردازید که به ‌اندازه کافی خوب هستید. این کار را می‌توانید با جست‌وجو و تشخیص نشانه‌ها و داده‌های خارجی شروع کنید که می‌گویند داشته‌های فعلی شما برای خوب بودن کافی است.
4. حواستان به خودگویی‌های منفی باشد: حواس‌تان به صدای کوچکی که مدام در سرتان می‌گوید بیش‌ از حد چاق یا لاغر، قد بلند یا قد کوتاه، بزرگ یا کوچک هستید باشد. به هر طریقی که می‌توانید، از تکرار توهین‌های فرد یا افرادی که با شما بدرفتاری کرده‌اند در ذهن خود اجتناب کنید. حواس‌تان باشد که بازخورد دیگران لزوماً واقعیت محض نیست. به یاد داشته باشید زورگوی درون بدن‌تان مدت زیادی است که در وجودتان رخنه کرده، بنابراین برای ساختن یک حامی درونی قوی تلاش لازم است. صبور باشید و فراموش نکنید که در رابطه با پارتنری امن یا درمانگری مهربان می‌توانید صدای حمایت‌گر درونی‌تان را تقویت کنید.
5. از مخفیگاه خود بیرون بیایید: اگر از بدن‌تان شرم می‌کنید، ممکن است راه‌های زیادی را برای پنهان ‌کردن خود بیابید. برخی افراد لباس اضافی می‌پوشند یا در مکان‌های شلوغ همیشه دور از دیگران می‌نشینند یا وقتی حرفی برای گفتن دارند باز هم ترجیح می‌دهند ساکت بمانند. اگر از راهی برای مخفی‌ کردن خودتان استفاده می‌کنید، این ‌بار سعی کنید کمی از منطقه امن خود فاصله بگیرید. ببینید اگر با پوشش طبیعی و کم‌تری، حتی برای مدت‌ زمانی کوتاه، بیرون بروید چه اتفاقی می‌افتد. ببینید اگر در جایی بنشینید که افراد بیش‌تری بتوانند شما را ببینند، چه اتفاقی می‌افتد. اگر هنوز از اینکه در برابر گروهی صحبت کنید احساس راحتی نمی‌کنید حداقل ببینید چگونه می‌توانید هنگام ورود یا خروج از جلسات، کلاس‌ها یا اجتماعات با دیگران سلام و خداحافظی کنید و سعی کنید اظهار نظر کنید. با قدم‌های کوچک شروع کنید. به احساس خود توجه کنید و ببینید که آیا می‌خواهید به پیشرفت بیش‌تر و خروج از محدوده امن خود ادامه دهید یا خیر. هر فرد با هر شکل و ظاهری، شایسته حضور و بهره‌مندی از لحظات خوش در اجتماع است.
6. فعالیت‌هایی را انجام دهید که حال‌تان را بهتر می‌کنند: بی‌تحرکی، چه از لحاظ روحی و چه جسمی، برای ما خوب نیست. فعالیت‌هایی را پیدا کنید که حین انجام‌ دادن آن‌ها احساس خوبی دارید و به شما کمک می‌کنند تا با بدن‌تان احساس راحتی بیش‌تری داشته باشید. انجام فعالیت‌های بدنی و ورزش، این پیام را به مغز منتقل می‌کند که «بدن من آنقدر خوب و سالم است که می‌توانم ورزش کنم.» همین حس باعث آزادسازی هورمون‌های مربوط به شادی در مغز، و در نتیجه بهبود شرایط کلی بدن می‌شود. همچنین با بهتر شدن حال فیزیکی بدن‌تان، مطمئناً شرایط روحی بهتری نیز خواهید داشت.
7. بدنی را که در آن هستید کاوش کنید و از آن قدردانی کنید: هنگامی ‌که از بدن خود خجالت می‌کشید، طبیعتاً شکرگزار بودن به‌خاطر آن دشوار خواهد بود و دائماً آرزو می‌کنید که ای‌ کاش ظاهر دیگری داشتید. با این ‌حال، همیشه ویژگی‌هایی در بدن شما وجود دارد که باید شکرگزار آن‌ها باشید. بدن شماست که شما را زنده نگه می‌دارد و هر روز شما را حمل می‌کند. بدن‌تان به روش‌های گوناگون از شما محافظت می‌کند. بدن‌تان تاکنون از حوادث و ماجراهای زیادی جان سالم به ‌در برده است. به قسمت‌های مختلف بدن خود، لکه‌ها، خال‌ها، همه و همه نگاه کنید. پاهای شما ممکن است پینه‌های متعدد و لکه‌های خشک و پوسته‌پوسته داشته باشند، اما تا به امروز شما را به مقصدهای مختلفی برده‌اند. به جای آن‌که آرزو کنید کاش بدن‌تان شکل و ظاهر دیگری داشت، به این فکر کنید که بدن‌تان هر لحظه برای شما چه‌ کاری انجام می‌دهد. تمرین کنید به جای بادی شیمینگ، از بدن خود به‌خاطر همه کارهایی که انجام می‌دهد تشکر کنید. تمام خصوصیات بدن خود را با شکرگزاری به خاطر آورده و مرور کنید.
8. با غذاها دوست شوید: گاهی افراد سوءاستفاده‌گر یا حتی والدین، به‌خاطر داشتن اضافه وزن باعث ایجاد احساس شرمندگی در شما می‌شوند یا با این بهانه میزان غذای شما را محدود می‌کنند. اما یادتان باشد که شما مسئول اصلی رابطه‌تان با غذا و بدن‌تان هستید. سعی کنید غذاهای سالمی را که دوست دارید و برای شما مفید هستند پیدا کنید و از خوردن آن‌ها لذت ببرید.
9. از تجربه خودتان بگویید: می‌توانید با افراد امن زندگی‌تان درباره احساس‌ها و دغدغه‌هایتان صحبت کنید. گاهی همین حرف‌زدن ساده، کمک بزرگی است. شما تا به حال تجربه شرم از بدن داشته‌اید؟ آیا خواسته‌اید سراغ رژیم‌های چاقی یا لاغری بروید، تنها به این دلیل که بدن‌تان از نظر دیگران متناسب نیست؟ بدن خود را به همان شکلی که هست پذیرفته‌اید و به آن احترام گذاشتید یا تصمیم گرفتید آن را تغییر بدهید؟ خوشحال می‌شویم تجربه‌تان را با ما درمیان بگذارید.
10. به دنبال کمک حرفه‌ای باشید: اگر شرم از بدن به طور قابل‌توجهی بر زندگی شما تأثیر می‌گذارد، به دنبال روانشناسی متخصص باشید که بتواند به شما در ایجاد روش‌های مقابله‌ای سالم و بهبود تصویر بدنی‌تان کمک کند.

در ادامه به معرفی رویکردهای درمانی‌ای که می‌تواند در خصوص شرم از بدن کمک‌کننده باشد، می‌پردازیم.

• درمان شناختی رفتاری

رویکرد شناختی-رفتاری، درمانی رایج و مؤثر برای احساس شرمساری از اندام و ظاهر است. این رویکرد به افراد کمک می‌کند تا الگوهای فکری منفی و گفتگوی درونی مرتبط با تصویر بدن خود را شناسایی کنند. آن‌ها از طریق تکنیک‌هایی مانند بازسازی شناختی، یاد می‌گیرند که این دیدگاه‌های تحریف‌شده را به چالش بکشند و آن‌ها را با باورهای واقع‌بینانه‌تر و مثبت‌تر جایگزین کنند.

لیست روانشناس آنلاین کلینیک آگاه

• طرحواره درمانی

طرحواره درمانی بر شناسایی و تغییر باور یا طرحواره‌هایی که زمینه‌ساز شرم از بدن هستند، تمرکز می‌کند. این طرحواره‌ها که اغلب در دوران کودکی شکل می‌گیرند، می‌توانند نحوه دید ما نسبت به خود و بدن‌مان را تحت تأثیر قرار دهند. درمان طرحواره به افراد کمک می‌کند تا این طرحواره‌ها را تشخیص دهند، تأثیر آن‌ها را درک کنند و روش‌های مقابله‌ای سالم‌تری را توسعه دهند. طرحواره درمانگر با شناسایی این طرحواره ناسازگار در فرد، به او کمک می‌کند تا راحت‌تر و بهتر با بدن و ظاهرش کنار بیاید و خود را همان‌گونه که است، بپذیرد.

• مداخلات مبتنی بر آگاهی ذهن

تمرینات آگاهی ذهن مانند مدیتیشن می‌توانند در درمان احساس شرمساری از بدن بسیار مفید باشند. افراد با پرورش آگاهی نسبت به بدن خود، بدون قضاوت، می‌توانند یاد بگیرند که از آن افکار منفی فاصله بگیرند و رابطه‌ای پذیرنده‌تر با بدن خود برقرار کنند.

• روان‌درمانی گروهی

ارتباط با افرادی که تجربه شرمساری از بدن را داشته‌اند، می‌تواند ابزاری قدرتمند برای حمایت و تأیید باشد. جلسات درمان گروهی، فضایی امن برای به اشتراک گذاشتن تجربیات، یادگیری از یکدیگر و ایجاد حس تعلق فراهم می‌کند.

• روان‌درمانی تحلیلی

روان‌درمانی تحلیلی می‌تواند با کمک به فرد در درک و پردازش تجربیات و احساسات ناخودآگاهی که منجر به شرم از بدن شده‌اند، در کاهش این احساس مؤثر باشد. این نوع درمان با ایجاد فضایی امن و بدون قضاوت، به افراد کمک می‌کند تا با افکار و احساسات خود درباره بدن‌شان روبه‌رو شوند و ریشه‌های این احساسات را درک کنند.

نقش خانواده و محیط در حمایت از فرد

خانواده و محیط نقش مهمی در شکل‌گیری شرم از بدن یا به عبارتی بادی شیمینگ دارند. عوامل مختلفی مانند شیوه تربیت، بازخوردهای والدین و همسالان و تأثیر رسانه‌ها می‌توانند منجر به احساس ناخوشایندی نسبت به بدن شوند.

نقش خانواده

• شیوه تربیت: والدین با رفتارها و برخوردهای خود، به ویژه در دوران کودکی، می‌توانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر احساسات و نگرش کودکان نسبت به بدن‌شان تأثیر بگذارند.
• ارتباطات کلامی: مقایسه با دیگران، بیان نظرات منفی و انتقادی در مورد ظاهر، می‌تواند باعث ایجاد شرم و نارضایتی از بدن در کودکان شود.
• الگوبرداری: کودکان اغلب رفتارهای والدین خود را الگو قرار می‌دهند. اگر والدین، خودشان از بدن‌شان ناراضی باشند و به طور مداوم در مورد آن صحبت کنند، این امر می‌تواند به کودکان نیز منتقل شود.
• بیان محبت و پذیرش: ابراز محبت و پذیرش بدون قید و شرط بدن کودک، به ویژه در دوران بلوغ، می‌تواند به تقویت عزت‌نفس و احساس رضایت از بدن کمک کند.

نقش محیط

• همسالان: بازخوردهای منفی همسالان، تمسخر و مقایسه‌های نامطلوب می‌توانند به ایجاد احساس شرم از بدن منجر شوند.
• رسانه‌ها: رسانه‌ها با ارائه تصاویر و استانداردهای غیرواقعی از بدن، می‌توانند احساس نارضایتی و شرم از بدن را در افراد ایجاد کنند. تبلیغات، فیلم‌ها و شبکه‌های اجتماعی اغلب تصاویری از بدن‌های ایده‌آل و غیرقابل‌دسترس را به نمایش می‌گذارند که می‌تواند باعث شود افراد احساس کنند بدن‌شان با این استانداردها مطابقت ندارد.
• فرهنگ: باورها و ارزش‌های فرهنگی در مورد زیبایی و بدن، می‌توانند بر نگرش افراد نسبت به بدن‌شان تأثیر بگذارند. در برخی فرهنگ‌ها، ظاهر بدنی خاصی به‌عنوان معیار زیبایی در نظر گرفته می‌شود و افراد ممکن است به دلیل عدم تطابق با این معیار، احساس شرم کنند.

جمع بندی

مانند هر نوع آزار و اذیت دیگری، شرم از بدن همیشه وجود داشته و خواهد داشت، مگر اینکه بخواهیم با شیوه‌ای مثبت و سالم از خودمان دفاع کنیم. مهم این است که عشق به خود را تمرین کنیم و اجازه ندهیم نظرات منفی ما را اذیت کنند. ایده خوبی است که دیگران را هم به ایستادگی در برابر شرم از بدن و هر نوع قلدری و آزار و اذیت تشویق کنیم؛ زیرا این کار نه تنها به دیگران کمک می‌کند، بلکه با این کار سعی می‌کنیم خود را نیز از احساس شرمندگی ناشی از سوءاستفاده و خشونت‌های کلامی رها کنیم.

بسیاری از تغییرات در باورها و رفتارهای اشتباه در طول تاریخ بشر با گام‌های کوچک شروع شده و به‌تدریج به جنبش‌های اجتماعی منتهی شده‌اند. همه ما با هم می‌توانیم جامعه‌ای عاری از سوءاستفاده‌های کلامی و شرم از بدن بسازیم.