لوگو کلینیک روانپویشی اگاه
  • مشاوره
    • روانشناس طرح حمایت
    • روانپزشک
    • مشاوره فردی
      • روانشناس فردی شیراز
      • مشاوره فردی تهران
      • مشاوره فردی انلاین
    • مشاوره خانواده
      • مشاور خانواده در تهران
      • مشاوره خانواده آنلاین
    • روانشناس کودک
      • روانشناس کودک شیراز
      • روانشناس کودک تهران
      • روانشناس کودک آنلاین
    • روانشناس نوجوان
      • مشاور نوجوان در شیراز
      • روانشناس نوجوان تهران
      • روانشناس نوجوان آنلاین
    • مشاوره زوج درمانی
      • بهترین زوج درمانگر در شیراز
      • زوج درمانگر خوب در تهران
      • مشاوره زوج درمانی آنلاین
      • مشاوره خیانت
    • مشاوره ازدواج
      • مشاوره ازدواج شیراز
      • مشاوره ازدواج تهران
      • مشاوره ازدواج آنلاین
    • مشاوره طلاق
      • مشاوره طلاق تهران
    • مشاوره تحصیلی
      • مشاور تحصیلی آنلاین
      • مشاور تحصیلی تهران
      • مشاور تحصیلی شیراز
    • مشاوره شغلی
      • مشاوره شغلی در تهران
      • مشاوره شغلی در شیراز
      • مشاوره شغلی آنلاین
    • مشاوره افسردگی
    • مشاوره ترک اعتیاد
    • مشاوره وسواس فکری
    • مشاور استرس و اضطراب
  • روانشناس
    • روانشناس شیراز
    • روانشناس تهران
    • تراپیست آنلاین
    • مشاوره روانشناسی ایرانیان خارج از کشور
  • کارگاه روانشناسی
    • کارگاه عمومی روانشناسی
    • دوره تخصصی روانشناسی با مدرک
  • وبلاگ
    • وبلاگ عمومی
    • وبلاگ تخصصی
  • فروشگاه
    • کتاب
    • مقالات تخصصی
      • مقالات تخصصی رایگان
  • درباره ما
  • تماس با ما
بلاگ تخصصی
مشاور طرح حمایت
نوبت مشاوره
  • مشاوره روانشناسی
    • روانپزشک
    • مشاوره فردی
      • روانشناس فردی شیراز
      • مشاوره فردی تهران
      • مشاوره فردی انلاین
    • مشاور کودک
      • روانشناس کودک شیراز
      • روانشناس کودک تهران
      • روانشناس کودک آنلاین
    • مشاور نوجوان
      • مشاور نوجوان در شیراز
      • روانشناس نوجوان تهران
      • روانشناس نوجوان آنلاین
    • مشاوره خانواده
      • مشاور خانواده در تهران
      • مشاوره خانواده آنلاین
    • زوج درمانگر
      • بهترین زوج درمانگر در شیراز
      • زوج درمانگر خوب در تهران
      • مشاوره زوج درمانی آنلاین
      • مشاوره خیانت
    • مشاوره ازدواج
      • مشاوره ازدواج تهران
      • مشاوره ازدواج شیراز
      • مشاوره ازدواج آنلاین
    • مشاوره طلاق
      • مشاوره طلاق تهران
    • مشاوره تحصیلی
      • مشاور تحصیلی شیراز
      • مشاور تحصیلی تهران
      • مشاور تحصیلی آنلاین
    • مشاوره شغلی
      • مشاوره شغلی در تهران
      • مشاوره شغلی در شیراز
      • مشاوره شغلی آنلاین
    • مشاوره افسردگی
    • مشاوره ترک اعتیاد
    • مشاوره وسواس فکری
    • مشاور استرس و اضطراب
  • روانشناسان
    • روانشناس شیراز
    • روانشناس تهران
    • تراپیست آنلاین
    • مشاوره روانشناسی آنلاین خارج از کشور
    • روانشناس طرح حمایت
  • درباره ما
  • تماس با ما
  • وبلاگ
    • وبلاگ عمومی
    • وبلاگ تخصصی
  • آکادمی تخصصی روانشناسی
  • کارگاه‌های آموزشی
    • کارگاه عمومی
    • دوره روانشناسی
  • فروشگاه
    • کتاب
    • مقالات تخصصی
      • مقالات تخصصی رایگان
  • دریافت نوبت مشاوره
  • استعلام مدرک
لوگو کلینیک روانپویشی اگاه
0

عوارض تریاک چیست؟

1405-03-18
تاریخ به‌روز رسانی: 22-05-1405
ارسال شده توسط ملیکا راسخی پور
ناظر علمی محتوا: دکتر مهدی رضا سرافراز
درمان
عوارض مصرف تریاک

نمی‌توان با دقت گفت تریاک چه زمانی وارد ایران شد. برخی محققان معتقدند با حملۀ اعراب به ایران در پایان دورۀ ساسانی، تریاک برای اولین بار از طریق لشکریان عرب به ایران معرفی شد. تا قبل از دورۀ صفوی، تمام مطالبی که درباره تریاک نوشته شده‌اند، بیشتر به خواص پزشکی آن اشاره دارند. برای مثال، ابن سینا، زکریای رازی و ناصرخسرو درباره این ماده و مصرف‌های طبی آن صحبت کرده‌اند.
با این حال، در زمان پادشاهی طهماسب اول، پادشاه صفوی، جنگ‌های پی‌درپی میان ارتش عثمانی و ایرانی شکل گرفت. گفته می‌شود دولت عثمانی نه تنها یکی از اصلی‌ترین تولیدکنندگان تریاک و خشخاش بود؛ بلکه مصرف آن در میان مردمش نیز رایج بود. ارتباط سربازان عثمانی و ایرانی، تریاک را به شکلی تازه به مردم ایران معرفی کرد؛ به‌طوری که سربازان ایرانی و در ادامه مردم عادی به آن معتاد شدند. حتی گفته می‌شود طهماسب اول نیز در این زمان به تریاک معتاد شد.

تریاک (شیرۀ خشخاش) یکی از قوی‌ترین مواد مخدر سنتی است که عمدتاً حاوی مورفین، کدئین و سایر آلکالوئیدهای اپیوئیدی است. مصرف آن، چه به صورت کشیدن، خوردن، شیره یا تزریق، باعث وابستگی شدید جسمی و روانی می‌شود و عوارض کوتاه‌مدت و بلندمدت بسیار جدی دارد. عوارض کوتاه‌مدت شامل خواب‌آلودگی، رخوت، گیجی، منگی یا کاهش تمرکز است و عوارض بلندمدت آن وابستگی جسمی و روحی شدید و افسردگی است.
اما این تریاک چه ماده‌ای است که هم سال‌هاست در متون طبی خواص پزشکی‌اش توضیح داده شده؛ و هم می‌تواند به‌راحتی مردم را معتاد کند؟ در این بلاگ از «کلینیک روان‌پویشی آگاه» درباره این موضوع و راه‌های پیشگیری و ترک اعتیاد به تریاک صحبت می‌کنیم.

فهرست محتوا:

Toggle
  • تریاک چیست؟
  • انواع تریاک و خشخاش
  • علائم مصرف تریاک
  • عوارض مصرف تریاک برای سلامت جسم و روان
  • شیره تریاک چند روز در بدن می‌ماند؟
    • مصرف خوراکی:
    • کشیدن از طریق وافور:
    • کشیدن تریاک با سیگار:
  • آیا شیره تریاک واقعا برای سرماخوردگی و سرطان مفید است؟
  • راه‌های تشخیص اعتیاد به تریاک
  • راه‌های ترک اعتیاد به تریاک
  • راه‌های رایج برای ترک تریاک:
  • ترک تریاک چند روز طول می‌کشد؟
    • برای ترک تریاک چه بخوریم تا درد نکشیم؟

تریاک چیست؟

گلی با نام خشخاش افیونی، با نام علمی «Papaver somniferum»، در بخش‌های زیادی از ایران رشد می‌کند. منطقه اصلی کشت این گیاه در جنوب شرقی ایران و افغانستان است؛ به‌ویژه استان سیستان‌وبلوچستان که از مهم‌ترین مناطق رشد آن در جهان به شمار می‌رود. در کیسه بالایی این گل، مایعی تولید می‌شود. زمانی که گل بالغ می‌شود، برشی روی آن ایجاد می‌کنند. از این برش، مایعی سفیدرنگ و شیرمانند بیرون می‌ریزد. این مایع جمع‌آوری شده و مدتی زیر نور خورشید نگه داشته می‌شود تا به رنگ قهوه‌ای سوخته تغییر رنگ دهد. در نهایت، ماده‌ای آدامس‌مانند، تیره و چسبناک به دست می‌آید که «تریاک» نام دارد.

تریاک به شکل‌های مختلفی مصرف می‌شود که در بخش بعد به‌طور مفصل به آن پرداخته می‌شود. در اینجا می‌خواهیم بررسی کنیم تریاک از چه موادی تشکیل شده است که آن را مضر می‌کند. مهم‌ترین مواد تشکیل‌دهنده تریاک عبارت‌اند از:

  • مورفین و کدئین: حدود ۱۰ درصد وزن تریاک را مورفین و حدود ۵/۰ درصد آن را کدئین تشکیل می‌دهد. هر دو ماده در کاهش درد نقش دارند؛ به همین دلیل در مصارف پزشکی اهمیت پیدا می‌کنند. با این حال، برای مصرف‌کنندگان غیرپزشکی نیز جذاب‌اند. مورفین ماده‌ای است که وابستگی به تریاک را ایجاد می‌کند.
  • نارکتین: حدود ۶ درصد وزن تریاک را شامل می‌شود. شاید از افراد سالمند اطرافتان شنیده باشید که تریاک برای سرماخوردگی مفید است. علت این باور، وجود نارکتین است؛ زیرا این ماده بر گلو اثر می‌گذارد و به کنترل سرفه کمک می‌کند. در کنار مورفین و کدئین که درد را کاهش می‌دهند، نارکتین نیز تریاک را برای مصارف پزشکی قابل استفاده می‌کند.
  • پاپاورین: حدود ۱ درصد وزن تریاک را تشکیل می‌دهد. این ماده باعث شل شدن عضلات صاف می‌شود و برای گرفتگی‌های عضلانی مفید است؛ به‌ویژه در گرفتگی رگ‌های خونی، رحم و مجرای صفراوی اثر بیشتری دارد.

در بهترین حالت، همه این مواد باید به میزان مشخص و متعادلی در تریاک وجود داشته باشند؛ اما در عمل چنین نیست. در فرایند تولید تریاک، چه به شکل صنعتی و چه سنتی، دستکاری‌های زیادی در مقدار این مواد انجام می‌شود؛ به‌خصوص در میزان مورفین، زیرا همین ماده عامل اصلی ایجاد وابستگی در مصرف‌کننده است.

انواع تریاک و خشخاش

به‌طور کلی، بین ۷۰ تا ۱۰۰ نوع خشخاش در جهان شناسایی شده است. مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

  1. خشخاش افیونی (Papaver somniferum): تنها نوع خشخاشی است که تریاک تولید می‌کند. این گیاه رنگ‌های سفید، صورتی، قرمز و بنفش دارد. علاوه بر تریاک، از آن دانه‌های خوراکی نیز به دست می‌آید؛ اما مصرف اصلی‌اش در تولید مواد مخدر است.
  2. خشخاش زینتی (Papaver orientale): در باغ‌ها کاشته می‌شود و گل زیبایی دارد. هیچ‌گونه ماده مخدری از آن به دست نمی‌آید.
  3. خشخاش آبی (Papaver rhoeas): با نام شقایق شناخته می‌شود و به‌صورت خودرو در طبیعت رشد می‌کند. مقدار کمی شیره تولید می‌کند که خاصیت آرام‌بخش دارد؛ اما ماده مخدر محسوب نمی‌شود.

از خشخاش افیونی، انواع مختلفی از تریاک به دست می‌آید. نمونه آغازین آن با نام تریاک خام شناخته می‌شود. تریاک خام ماده‌ای است که به‌صورت مستقیم از خشخاش استخراج می‌شود و پس از خشک شدن، به رنگ قهوه‌ای درمی‌آید. این نوع تریاک می‌تواند به دو شکل مورد استفاده قرار گیرد؛ پزشکی و غیرپزشکی.

  • استفاده پزشکی: برای اینکه بتوان تریاک را برای مصرف پزشکی آماده کرد، نیاز است تریاک خام را در حرارت ۶۰ درجه خشک نمود. بعد، آن را پودر می‌کنند و برای ارزیابی شیمیایی به آزمایشگاه می‌فرستند. مهم است که این نمونه تریاک، حداقل از ۱۰ درصد مورفین تشکیل شده باشد.
  • استفاده غیرپزشکی: استفاده غیرپزشکی از تریاک به شکل‌های خوردن، کشیدن به شکل سیگار یا قلیان و در مواردی نادر به شکل وریدی (باعث مرگ آنی می‌شود) دیده می‌شود. برای آماده کردن این نمونه از تریاک، تریاک خام را در آب می‌جوشانند. بعد آن را از صافی رد می‌کنند تا مواد حل‌نشده را جدا کنند. مایع باقی مانده را تبخیر می‌کنند تا به یک شیره چسبناک تبدیل شود. این شیره با نام تریاک پخته یا تریاک آماده شناخته می‌شود.

علائم مصرف تریاک

حتی اگر فقط یک بار تریاک مصرف کرده‌اید یا برای مدتی کوتاه از آن استفاده می‌کنید، باید منتظر علائمی باشید که همراه آن بروز می‌کنند. تمام علائم اولیه تریاک ناشی از اثرات مورفین است. این علائم عبارت‌اند از:

  • سیستم عصبی: آنالزژی یا بی‌حسی نسبت به درد، خواب‌آلودگی، سرخوشی، گیجی ذهنی؛ حالت تهوع؛ مشکلات تنفسی که از ساقه مغز ناشی می‌شود؛ کاهش دمای بدن؛ کاهش ترشح برخی هورمون‌ها، مانند ACTH یا هورمون تیروئید؛ افزایش ترشح پرولاکتین (هورمون شیرساز).
  • سیستم قلبی–عروقی: کاهش ناگهانی فشار خون زمانی که فرد می‌ایستد؛ زیرا در اثر شل شدن دیواره رگ‌های خونی، رگ‌ها نمی‌توانند جریان خون را در برابر جاذبه حفظ کنند.
  • سیستم تنفسی: کاهش عمق تنفس و تعداد دم‌وبازدم‌ها؛ به دلیل اثری که بر مرکز تنفس در ساقه مغز گذاشته می‌شود. همچنین کاهش بازتاب غیرارادی سرفه.
  • سیستم گوارشی: کاهش تحرک معده و روده‌ها که باعث یبوست موقتی می‌شود. انقباض عضلات اسفنکتر، دهانه معده و دهانه روده کوچک؛ که درد زیادی در روده یا مجاری صفراوی ایجاد می‌کند. همچنین کاهش اشتها.
  • دستگاه ادراری: گرفتگی عضلات رحم و مثانه؛ که باعث جلوگیری از خروج ادرار می‌شود.
  • دستگاه غدد درون‌ریز: کاهش ترشح هورمون‌های فوق‌کلیوی، هورمون تیروئید و هورمون‌های جنسی.

تأثیراتی که تریاک بر سیستم گوارش و تنفسی می‌گذارد، آن را برای استفاده پزشکی مناسب می‌کند؛ به‌خصوص برای درمان اسهال و سرفه‌های مکرر. اما آرامشی که به‌دلیل مورفین ایجاد می‌شود، آن را به ماده‌ای مخدر تبدیل می‌کند.

عوارض مصرف تریاک برای سلامت جسم و روان

مصرف این ماده در بلندمدت، عوارض شدیدتر و بیشتری به دنبال دارد. اغلب این عوارض شبیه علائم مصرف کوتاه‌مدت است؛ اما در عین حال، مغز در طول زمان ناچار است خود را با مقدار بالای مورفین سازگار کند. پس از مصرف زیاد، مغز مجبور می‌شود تغییرات بسیاری در سیستم عصبی ایجاد کند.
تریاکی که مورفین بالاتری دارد یا به‌طور کلی دستکاری زیادی شده است، عوارض شدیدتری بروز می‌دهد. برخی فروشنده‌های تریاک، علاوه بر تفاله تریاک، مواد آلاینده دیگری نیز به آن اضافه می‌کنند تا مقدارش را افزایش دهند. این آلاینده‌ها بر عوارض تریاک می‌افزایند و شرایط را سخت‌تر از قبل می‌کنند. در کنار این موضوع، نحوه استفاده از تریاک نیز در شدت عوارض اثر دارد (نحوه‌های مختلف مصرف تریاک وجود دارد که لازم است جداگانه توضیح داده شود).

کاهش وزن: به دلیل کاهش اشتهای مزمن و طولانی‌مدت. گاهی این کاهش آن‌قدر ادامه پیدا می‌کند که به سوءهاضمه منجر می‌شود. نبود تغذیه کافی پیامدهای دیگری نیز دارد؛ مانند کم‌خونی شدید و افزایش احتمال عفونت؛ زیرا به‌دلیل کمبود غذا و خون تازه، بدن نمی‌تواند در برابر عفونت‌های سطحی مقاومت کند.

  • یبوست مزمن و طولانی‌مدت: به‌دلیل انقباض دهانه معده و روده‌ها و همچنین عضلات اسفنکتر.
  • رخوت و خستگی مزمن و طولانی‌مدت: این عارضه باعث می‌شود مصرف‌کننده فردی تنبل تلقی شود؛ زیرا تا دیروقت می‌خوابد و هر از گاهی کار می‌کند. برخی افراد کل روز خود را میان مصرف مواد و حالت نشئگی ناشی از آن می‌گذرانند.
  • فقر و کناره‌گیری از مسئولیت‌ها: کار نکردن و صرف باقی پول برای تهیه تریاک، فرد را در فقر گرفتار می‌کند. چنین فقیری بر سوءهاضمه می‌افزاید و تغذیه را در پایین‌ترین سطح نگه می‌دارد. در کنار این مسائل، فرد اعضای خانواده را نادیده می‌گیرد و از مسئولیت‌های خود کناره‌گیری می‌کند.
  • بیماری انسدادی مزمن ریه: به‌گونه‌ای که عملکرد تنفسی فرد دچار اختلال می‌شود و بافت ریه و نای آسیب می‌بیند.
  • کاهش شدید ترشح هورمون‌های جنسی: این کاهش در زنان باعث توقف تخمک‌گذاری و در نتیجه قطع چرخه قاعدگی می‌شود؛ اما در مردان، کاهش تولید اسپرم رخ می‌دهد که میزان باروری را پایین می‌آورد. برخلاف باور عمومی که تریاک را برای افزایش انگیزه جنسی مفید می‌دانند، مصرف طولانی‌مدت آن غریزه جنسی را به‌شدت کاهش می‌دهد.
  • اختلالات شناختی: اختلال در حافظه، کاهش سرعت روانی و نداشتن انگیزه برای انجام فعالیت‌های هدفمند. این عوارض مستقیماً در اثر مصرف تریاک ایجاد می‌شوند و نتیجه شرایط محیطی نیستند.

 

دریافت و رزرو وقت مشاور ترک اعتیاد انلاین

 

شیره تریاک چند روز در بدن می‌ماند؟

نحوه مصرف تریاک در مقدار شیره رسیده به بدن و شدت عوارض آن اثر دارد. بنابراین برای اینکه بدانیم شیره تریاک چند روز در بدن می‌ماند، لازم است با نحوه‌های مصرف نیز آشنا شویم.

مصرف خوراکی:

در ایران، راه‌های مختلفی برای خوردن تریاک وجود دارد. برخی آن را به‌صورت درسته می‌بلعند. شیره چسبناک را به شکل قرص یا قند درمی‌آورند و مصرف می‌کنند. از آنجایی که بعضی افراد مزه آن را دوست ندارند، آن را با مایعی گرم، مانند چای، شیر یا آب حل می‌کنند و می‌نوشند. برخی دیگر آن را داخل خرما یا قند می‌گذارند تا متوجه مزه‌اش نشوند. در بعضی مناطق، تریاک را داخل حلوا یا شیره خرما می‌ریختند؛ زیرا تصور می‌کردند بلعش را راحت‌تر می‌کند.

با اینکه این نوع مصرف در نگاه اول بی‌ضرر به نظر می‌رسد، در واقع از راه‌های دیگر خطرناک‌تر است. تریاک در معده به‌سختی هضم می‌شود؛ اما زمانی که به روده کوچک می‌رسد، مقدار زیادی از آن وارد جریان خون می‌شود و به مغز می‌رسد. حدود ۳۰ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد تا اثر خود را نشان دهد و پس از آن، می‌تواند تا ۸ ساعت اثرش را در بدن حفظ کند. این روش نسبت به راه‌های دودی، مدت بیشتری در بدن باقی می‌ماند و حداقل ۳ تا ۵ روز در آزمایش ادرار قابل تشخیص است.

از آنجایی که اثر آن دیرتر ظاهر می‌شود، برخی افراد ممکن است مقدار بیشتری مصرف کنند. این وضعیت به اوردوز خاموش و پنهان منجر می‌شود که بسیار کشنده است. در کنار آن، به دلیل اثر آرامش‌بخش قوی‌تر و طولانی‌تر، وابستگی بیشتری ایجاد می‌کند. با این حال، چون از نظر مصرفی به‌صرفه‌تر تلقی می‌شود، گزینه اول بسیاری از افراد است.

کشیدن از طریق وافور:

یکی از رایج‌ترین روش‌های مصرف تریاک، استفاده از وافور است. این روش در ایران، هند، چین و افغانستان سابقه‌ای طولانی دارد. وافور وسیله‌ای است که به‌طور خاص برای مصرف تریاک طراحی شده است و تریاک را به‌صورت غیرمستقیم تبخیر می‌کند. بخار غلیظ و چسبناک ایجادشده، از طریق لوله‌ای به نام «چُلم» استنشاق می‌شود.
در این روش، تریاک طی چند دقیقه به مغز می‌رسد و اثر خود را نشان می‌دهد. این اثر معمولاً ۴ تا ۶ ساعت باقی می‌ماند و تا ۲ تا ۴ روز در آزمایش ادرار قابل تشخیص است. دود غلیظ، علاوه بر آسیب جدی به ریه‌ها، می‌تواند باعث سوختگی لب یا بینی شود.
کشیدن تریاک با وافور شباهت زیادی به مصرف از طریق زورق و نی دارد. این روش‌ها نیز برای ریه بسیار خطرناک‌اند و احتمال سوختگی لب و بینی و همچنین اوردوز بالایی دارند.

کشیدن تریاک با سیگار:

این روش نیز در ایران رواج زیادی دارد. برخی افراد تریاک را با توتون مخلوط می‌کنند و آن را مانند سیگار می‌پیچند. برخی دیگر مقدار کمی تریاک به ته سیگار آماده اضافه می‌کنند. حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد تا اثر تریاک شروع شود و پس از آن، اثرش ۳ تا ۵ ساعت باقی می‌ماند. نشانه مصرف تریاک در این روش نیز ۲ تا ۴ روز در آزمایش ادرار قابل مشاهده است.

مصرف هم‌زمان سیگار و تریاک، اثرات مخرب آن‌ها بر ریه، قلب و کلیه را دوچندان می‌کند. همچنین احتمال وابستگی و اعتیاد نیز افزایش می‌یابد. در برخی موارد، تریاک موجود در سیگار بیش‌ازحد می‌سوزد و خطر اوردوز را بالا می‌برد. سوختن مستقیم تریاک نیز باعث تحریک و آسیب ریه و نای می‌شود.
علاوه بر آزمایش ادرار، روش‌های دیگری برای تشخیص مصرف تریاک وجود دارد. آزمایش خون تا ۲۴ ساعت، بزاق تا ۱ تا ۲ روز و آزمایش مو تا ۹۰ روز می‌تواند وجود تریاک در بدن را نشان دهد.

آیا شیره تریاک واقعا برای سرماخوردگی و سرطان مفید است؟

در یک کلمه: خیر؛ مفید نیست. در گذشته، تریاک به‌تنهایی برای کاهش درد در بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌شد، اما عوارض زیادی به دنبال داشت. امروزه داروهای مؤثرتر و ایمن‌تری وجود دارند که می‌توانند بهتر عمل کنند.
تنها تأثیری که تریاک بر سرماخوردگی دارد، کاهش میزان سرفه است. در کنار آن، فرد را بیشتر از قبل کرخت می‌کند و عوارضی مانند سختی در تنفس و یبوست ایجاد می‌کند. مصرف تریاک برای سرطان هیچ فایده‌ای ندارد؛ شاید بتوان گفت درد فرد را کاهش می‌دهد، اما مشکلات زیادی به همراه می‌آورد.
هر گونه ماده شفابخش در تریاک، جداگانه استخراج شده است. موادی مانند مورفین یا کدئین که خاصیت دردکُشی دارند، در داروهایی خاص دیده می‌شوند و هر کدام برای شرایط مربوط به خود مناسب هستند. با پیشرفت علمی امروز، تریاک خام هیچ‌گاه توصیه نمی‌شود.

راه‌های تشخیص اعتیاد به تریاک

قبل از هر چیز، باید بدانیم اعتیاد به چه معناست و به چه کسی معتاد گفته می‌شود. کمیته اجتماعی کانادا (۱۹۸۹) توضیحی جمع‌وجور ارائه کرده است:

  1. فرض کنید بار اول یک واحد ماده مخدر مصرف کرده‌اید. بار دوم که می‌خواهید مصرف کنید، متوجه می‌شوید همان یک واحد کافی نیست؛ بنابراین دو واحد استفاده می‌کنید. بار سوم نیز دو واحد کم است؛ پس سه واحد مصرف می‌کنید. این فرایند ادامه پیدا می‌کند تا فرد به فکر ترک بیفتد یا اوردوز کند. وقتی ماده‌ای جدید وارد بدن می‌شود، بدن تلاش می‌کند با آن سازگار شود و آن را هضم کند. مصرف دوباره ماده باعث می‌شود بدن سریع‌تر آن را پردازش و دفع کند. برای دیدن اثر ماده، فرد مجبور است مقدار بیشتری مصرف کند. این فرایند، افزایش «تحمل» بدن نامیده می‌شود و یکی از مهم‌ترین نشانه‌های اعتیاد است.
  2. ما دوست داریم فکر کنیم اراده قوی داریم، اما در اعتیاد به‌کارگیری اراده به هیچ عنوان آسان نیست. استفاده مکرر و مستمر از ماده مخدر برای فرد معتاد اهمیت زیادی دارد. زمانی که این فرد مدتی از ماده فاصله بگیرد، به وضوح واکنش نشان می‌دهد. او کاملاً به ماده وابسته می‌شود و دوری از آن برایش مقدور نیست. حتی اگر خودش تصمیم گرفته باشد از ماده جدا شود، سریع متوجه می‌شود که بدون آن نمی‌تواند زندگی کند. ناتوانی در توقف مصرف، نشانه دیگری از اعتیاد است.

راه‌های ترک اعتیاد به تریاک

مصرف تریاک وابستگی شدیدی ایجاد می‌کند؛ هم روانی و هم جسمی. این وابستگی زمانی واضح می‌شود که فرد در حال ترک مشاهده شود. تمام عوارضی که مورفین هنگام مصرف ایجاد می‌کند، در دوره ترک برعکس ظاهر می‌شود: اگر هنگام مصرف یبوست شدید تجربه شده است، در ترک، اسهال و درد شدید معده و روده رخ می‌دهد. مورفین باعث کوچک شدن مردمک چشم می‌شود، اما در ترک مردمک بیش از حد گشاد می‌شود و کاملاً قابل تشخیص است. مصرف تریاک جلوی تعریق را می‌گیرد، اما در حین ترک، فرد چندین برابر شرایط طبیعی عرق می‌کند. بدتر از همه، عوارض روانی-رفتاری است؛ تریاک فرد را آرام و خواب‌آلود می‌کند، اما ترک او را مضطرب، عصبانی، بی‌خواب و افسرده می‌کند. این علائم باعث می‌شود بسیاری از افراد در فرایند ترک سریع تسلیم شوند.
راه‌های ترک متفاوتی پیشنهاد می‌شود؛ اما یک برنامه برای تمام افراد جواب نمی‌دهد. برنامه ترک باید متناسب با نیازهای فرد تنظیم شده و زیر نظر متخصصان ادامه پیدا کند.

راه‌های رایج برای ترک تریاک:

  • ترک تدریجی: یکی از قدیمی‌ترین روش‌ها ترک تدریجی است. در کتاب «افیونه» نوشته عمادالدین محمود بن مسعود شیرازی (دوره صفوی) پیشنهاد شده که فرد بین هر دفعه مصرف فاصله‌ای مشخص تعیین کند؛ مثلاً ابتدا یک ساعت، سپس دو ساعت و به مرور به یک وعده مصرف روزانه برسد. برای ترک همان یک وعده، جایگزینی با قهوه نیز پیشنهاد شده است. امروزه این روش هنوز کاربرد دارد.
  • ترک با داروهای جایگزین: داروهای مشتق از تریاک برای کنترل علائم ترک بسیار مناسب‌اند؛ مانند متادون، بوپرنورفین، کلونیدین و نالترکسون. دو داروی رایج در ایران که از محلول تریاک و الکل تهیه می‌شوند، «لادنم» و «پاره‌گوریک» هستند.
  • ترک در کمپ‌ها یا کلینیک‌های ترک اعتیاد: این روش برای ماده‌ای مانند تریاک بسیار مناسب است، زیرا تریاک تمام بدن و روان فرد را درگیر می‌کند. حضور متخصصان تضمین می‌کند که در صورت درد شدید یا فشار روانی بالا، فرد سریع تحت مراقبت قرار گیرد.
  • روان‌درمانی و مشاوره فردی/گروهی: ترک پایدار بدون روان‌درمانی تقریباً غیرممکن است. کمک مشاوران متخصص می‌تواند فرایند ترک را سریع‌تر و موفق‌تر کند. درمان‌های شناختی-رفتاری یا مشاوره انگیزشی برای این افراد بسیار مؤثر است. علاوه بر آن، گروه‌درمانی با حضور افرادی که شرایط مشابه دارند، سختی ترک را کاهش می‌دهد. کلینیک آگاه متخصصان مجربی در زمینه ترک اعتیاد دارد که می‌توانند به شما یا عزیزانتان کمک کنند.

ترک تریاک چند روز طول می‌کشد؟

فرایند ترک برای هر فرد متفاوت است. ممکن است برخی زودتر از وابستگی‌های روانی و جسمی خلاص شوند و برخی دیگر مدت‌ها تحت فشار بمانند. با این حال، می‌توان مدت تقریبی ترک را تخمین زد:

  1. مرحله حاد (سم‌زدایی): ۵ تا ۱۴ روز پس از ترک، سخت‌ترین دوره است. در این مدت فرد درد جسمی شدید تجربه کرده و تحت فشار روانی زیادی قرار می‌گیرد. روزهای دوم تا چهارم علائم شدیدتر می‌شوند؛ از جمله بی‌خوابی، درد، اضطراب، تعریق و تهوع. بعد از روز چهارم، شدت علائم شروع به کاهش می‌کند.
  2. مرحله بهبودی اولیه: ۱ تا ۳ ماه بعد، علائم جسمی به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابند؛ اما اضطراب و افسردگی همچنان فرد را تحت فشار روانی قرار می‌دهد. در این مدت وسوسه بازگشت به مصرف تریاک بالاست.
  3. مرحله پایدارسازی: ۳ تا ۶ ماه پس از ترک، شرایط بهبود می‌یابد. فرد اعتماد به نفس خود را بازمی‌یابد و تلاش می‌کند به زندگی عادی بازگردد. ریسک بازگشت به مصرف پیشین کمتر است، اما همچنان صفر نیست.
  4. مرحله بازتوانی بلندمدت: از ۶ ماه تا چندین سال پس از ترک، تمرکز بر خود و تثبیت تغییرات اهمیت می‌یابد. در این دوره، فرد بیشترین نیاز را به روانشناس دارد، زیرا ممکن است در مواجهه با کوچک‌ترین فشارها به عادات پیشین بازگردد یا هنوز خود را لایق زندگی جدید نداند. استفاده از مشاوره و تمرین‌های شناخت خود و شناسایی محرک‌ها در این مرحله ضروری است.

اینفوگرافیک به زبان فارسی درباره مراحل ترک اعتیاد، چالش‌های وابستگی به مورفین و تصورات غلط در مورد درمان.

برای ترک تریاک چه بخوریم تا درد نکشیم؟

ترک تریاک در هر صورت دردناک است. راه میان‌بُری که همه سختی‌های آن را از بین ببرد، وجود ندارد. با این حال، از زمان صفویه تا امروز، برخی مواد خانگی پیشنهاد شده‌اند که می‌توانند بدن را در برابر ترک تقویت کنند. باید توجه داشته باشید که این مواد معجزه نمی‌کنند و مصرف زیاد هرکدام ممکن است شرایط را بدتر کند. بنابراین با انتظارات واقعی از آن‌ها استفاده کنید.

ماده توضیحات / نحوه مصرف خاصیت‌ها
نارگیل مصرف میوه آن توصیه شده است. تقویت‌کننده ایمنی، تقویت عملکرد گرمایی بدن، افزاینده چربی بدن، تغذیه ارگان‌های بدن
زرچوبه سفید نوعی زنجبیل است، اما تلخ‌تر و تندتر از آن؛ همراه با عسل و سرکه (سکنجبین) مصرف می‌شود. نشاط‌آور، دردکُش، تقویت گرمای قلب، مغز و کلیه
زنیان همراه با گشنیز به شکل دمنوش مصرف شود. مسهل (ضدیبوست)، دردکُش
دانه کاهو همراه با نعناع، کرفس، زیره و کندر رومی خورده می‌شود. مسکن، خواب‌آور، ضد سردرد، افزاینده رطوبت بینی و گلو
جوز هندی همراه با گشنیز، بنفشه شیرین و عسل مصرف شود. ضداسهال، تنظیم پیوندهای چربی بدن، نشاط‌آور، مست‌کننده، تنظیم گرمای بدن
خشخاش پوست و دانه آن مفید است؛ همراه با عسل، شکر و کندر رومی مصرف می‌شود. آرامش‌بخش، دردکُش، مسکن، خواب‌آور
قهوه همراه با نبات و زعفران مفید است. مصرف زیاد آن بدن را ضعیف کرده و امکان اوردوز وجود دارد. در متون تاریخی بسیار توصیه شده است. مسکن و دردکُش
دانه بنگ همراه با رازیانه و عسل مصرف می‌شود. توجه داشته باشید که بنگ به تنهایی می‌تواند اعتیادآور باشد. آرامش‌بخش، دردکُش، تقویت عضلات، افزاینده رطوبت بینی و گلو، تقویت ارگان‌های بدن
ریشه چینی — پاکیزه‌کننده خون، خواب‌آور، افزاینده گرمای بدن، تقویت قلب، مغز، معده، کلیه و دستگاه گوارش

پوستری آموزنده که مزایای روغن‌های اساسی، از جمله خواص درمانی و معطر آنها را نشان می‌دهد.

نتیجه‌گیری
ما در فرهنگی زندگی می‌کنیم که تریاک را به رسمیت می‌شناسد. به همین دلیل گاهی تشخیص اینکه چگونه با آن برخورد کنیم، دشوار است. به یاد داشته باشید که تریاک شما را آهسته‌آهسته به مرگ نزدیک می‌کند، شما را ضعیف می‌سازد، اطرافیانتان را از شما دور می‌کند و زندگی‌تان را تخریب می‌کند. حتی مصرف آن که در چشم دیگران کم‌خطر به نظر می‌رسد، می‌تواند آسیب‌های فراوانی به شما وارد کند.
در عین حال، ترک تریاک کاری دشوار به نظر می‌رسد؛ اما بدانید هر اقدامی که برای بهبود زندگی خود انجام دهید، ارزشش را دارد. همچنین اگر فردی در اطرافتان درگیر تریاک است، به او کمک کنید و خود را از او دریغ نکنید. به عنوان کسی که عزیزی را به‌خاطر این ماده مخرب از دست داده است، از شما می‌خواهم تاثیرات آن را جدی بگیرید.

درباره ملیکا راسخی پور

من ملیکا راسخی پور هستم و در حال حاضر مشغول تمام کردن سال آخر کارشناسی در رشتۀ روانشناسی هستم. شوق من نسبت به این رشته، از ترم‌های آغازین، مرا به سمت خواندن کتاب‌های زیادی هدایت کرد. همین مطالعات مرا با رویکردهای روانکاوی کلاسیک و روان‌پویشی آشنا کرد. با خواندن کتاب‌های شخصیت‌هایی مثل فروید، یونگ و اتو رانک به مطالعات مردم‌شناسی و اسطوره‌شناسی با تمرکز بر تحلیل‌های روانشناختی علاقۀ بسیار زیادی پیدا کردم. تمرکز من بر مطالعات بین‌رشته‌ای روان‌شناسی و تاریخ است؛ به شکلی که بتوانم با در نظر گرفتن تاریخ و هویت جمعی، رفتارهای غالب جامعه را بیشتر و بهتر درک کنم. امیدوارم در هدفم برای ارتقای آگاهی مخاطبان، تا میزانی حتی کم، موفق شوم.

نوشته‌های بیشتر از ملیکا راسخی پور
قبلی معرفی کتاب فریب نهان
بعدی اختلالات رفتاری در نوجوانان چیست؟

7 دیدگاه

به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.

  • .... گفت:
    1405-05-27 در 18:04

    سپاس

    پاسخ
  • ناشناس گفت:
    1405-05-18 در 21:43

    خیلی.خوب

    پاسخ
    • سجاد طحان پور گفت:
      1405-06-04 در 13:18

      سپاس

      پاسخ
  • مریم گفت:
    1405-05-06 در 16:47

    مطالب مفیدی بود مچکرم.

    پاسخ
    • سجاد طحان پور گفت:
      1405-06-04 در 13:19

      ممنون که می‌خونید.

      پاسخ
  • عباس گفت:
    1405-04-24 در 16:32

    مشخصه خیلی مطالعه داشتید آفرین

    پاسخ
    • سجاد طحان پور گفت:
      1405-06-04 در 13:18

      ممنون که می‌خونید.

      پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

جستجو در سایت
جستجو برای:
کلینیک روانشناسی آگاه
وقت مشاوره کلینیک آگاه
لیست روانشناسان کلینیک آگاه

بهترین روانشناس تهران | بهترین روانشناس شیراز | تراپیست آنلاین | روانشناس آنلاین خارج از کشور

خدمات روانشناسی کلینیک آگاه

روانشناس کودک  |  مشاوره فردی

مشاوره ازدواج  |  مشاوره طلاق

مشاوره خانواده  |  مشاوره زوج درمانی

روانشناس نوجوان  | مشاوره طلاق

مشاوره جنسی  | مشاوره شغلی

مشاوره تحصیلی  | مشاوره ترک اعتیاد

جدیدترین مقالات روانشناسی
  • سندرم بی‌انگیزگی چیست؟ 1405-05-31
  • معرفی سریال Friends 1405-05-20
  • Love Bombing یا بمباران عشقی چیست؟ 1405-05-18
  • دلایل نتیجه نگرفتن از تراپی و مشاوره چیست؟ 1405-05-06
  • چرا نمی‌توانم راحت صحبت کنم؟ 1405-05-04
لوگو کلینیک روانشناسی آگاه

مرکز ارائه خدمات روانشناسی آگاه خانواده بزرگی از مراجعین و متخصصین را بنیان نهاده است که ارتباطی صمیمانه و در عین حال حرفه‌ای با یکدیگر دارند.

راه های ارتباطی

  • شیراز، خیابان ملاصدرا، ابتدای کوچه ۱۰
  • تهران، پاسداران، خیابان بوستان دوم، خیابان گیلان غربی، بین فرخی یزدی و داوود اسلامی، نبش موحد2، پلاک 5، واحد 1
  • شیراز: ۰۷۱۳۶۴۷۴۶۶۰
  • ۰۹۰۱۵۴۴۲۷۲۲
  • ۰۹۱۷۲۰۷۱۷۴۹
  • تهران: 02122849351
  • 09307070617
  • clinicagah@gmail.com

مشاور خانواده
مشاور ازدواج
روانشناس کودک
مشاور شغلی
مشاور ترک اعتیاد
مشاور نوجوانان
بهترین روانشناس تهران
بهترین روانشناس شیراز
مشاوره آنلاین

مشاور فردی
مشاوره طلاق
مشاوره افسردگی
مشاور استرس و اضطراب
مشاوره برای وسواس فکری
مشاوره روانشناسی آنلاین خارج از کشور

برای دریافت جدیدترین بلاگ‌های آگاه و دعوت‌نامه‌های کارگاه‌ها همین حالا ایمیلت رو وارد کن. قدم بعدی آگاه شدن، اینجاست.

نوبت مشاوره

روانشناس آنلاین

روانشناس شیراز

روانشناس تهران